7
უშეღავათო ხვედრი
ბებურს, თითქოს, სადარდებელმა უყელა, ფანჯარასთან მიდგა. მეხსიერებიდან, ვითომდაც ქრონოლოგიური თანმიმდევრობით, თავისებური სამხილებელივით ამოიზარდა ფაქტების კალეიდოსკოპი:
„გაქაურდვა პირველი,
გაქურდვა მეორე,
გაქურდვა...
თუმც არა, თავდაპირველად...
ამბოხი პირველი, ამბოხი მეორე... ან იქნებ:
გაბოროტება მესამე, გაბოროტება მეოთხე და თუნდაც,
შემთხვევა მეხუთე, შემთხვევა მეექვსე, შემთხვევა მეშვიდე, შემთხვევა მერვე და იქვე, თანმიმდევრულად...
მუქარა პირველი, მუქარა მეორე...
მოქმედების დრო – 1968 წელი,
მოქმედების ადგილი – პოლონეთში განლაგებული საბჭოთა ჯარების ჰოსპიტალი...
მოქმედების განვითარება – საპროტესტო „ჟესტი“ თავისუფლებისა და დემოკრატიისთვის მებრძოლი ხალხის დასაცავად...
და სასწრაფოდ მოვარდნილი, მრისხანე სახის მაიორის მუქარა:
– შენი ბედი, რომ სამსახურის ვადა, აქ, ჰოსპიტალში გითავდება!..
მორიგი შემთხვევა:
მშობლიური სოფელი, დისიდენტი სტუმარი ევროპიდან...
თუმც, შევეშვათ ევროპას!
„ქართული ენა რჩება სახელმწიფო ენად!“, – იქნებ, მაშინ, ბედისწერამ რაღაც ირონიულად მიანიშნა...
მოქმედების დრო – 1978 წლის გაზაფხული,
მოქმედების ადგილი – რუსთაველის გამზირი, მთავრობის სასახლის მიმდებარე ტერიტორია...
ვითარება, – ხალხით გადაჭედილი რუსთაველი, კიბეებს ზემოთ, სასახლის მისასვლელთან, მიჯრით ჩარიგებული მსუბუქი ავტომანქანები...
ქართველობა, განსაკუთრებით სტუდენტობა,
საბოლოო და გადამწყვეტ პასუხს ითხოვს...
ამაღლაკავებული „პირველი“ ზუსტად იმ ბოლო, კიდეში მდგომ რძისფერ „ვოლგისკენ“ მიემართება, სადაც, ორ უცნობ გოგონასთან ერთად, ნებსით თუ უნებლიეთ აჭრილი ბებური დგას.
„პირველი“ ავტომობილის უკანა მხრიდან მოუვლის, წინა, ღია ფანჯარაში ხელს გადაჰყოფს, იქიდან მიკროფონს აიღებს და მისგან, ასე ერთი მეტრის დაშორებით შემდგარი, შეკრებილთ მიმართავს... მაგრამ მიკროფონი დუმს, შემოწმებითა თუ განზრახულად დაზიანებული ეს მხოლოდ „მათ“ უწყიან...
„ქართული ენა რჩება სახელმწიფო ენად!“, ბებურს მხოლოდ ეს სიტყვები ჩაესმის. ტყუის ჩანთას, რომელშიც თავსის რომანის ხელნაწერი უდევს, უმალ მუხლებშუა მოიქცევს და თავს ზემოთ აწეული ორივე ხელით ტაშს შემოჰკრავს.
უცნობი გოგონებიც მხურვალედ უკრავენ ტაშს, მათ რუსთაველის გამზირიდანაც უერთდება მცირე ჯგუფი, მაგრამ უმეტესობა კვლავც დაეჭვებით დუმს...
ბებური ახლაღა ამჩნევს, რომ იმ ორ გოგონასთან ერთად „პირველის“ ამალის რკალშია მოქცეული. გვერდით მდგომი, ტანადი მილიციის პოლკოვნიკი კი ღიმილით მისჩერებია.
მერე, კიბეებიდან თითქოსდა შემთხვევით „დამგზავრებულნი“, აქეთ-იქიდან, მხრებთან მიტმასნილი თეთრპლაშიანი მამაკაცები „ჭკუას არიგებენ“:
– შენ ხომ კარგად გაიგე! სხვებსაც გადაეცი, დააშოშმინე...
„მე, რა უნდა გადავცე?!“, მხრების აჩეჩვით ეპასუხება მათ და, ცოტა არ იყოს, დაბნეული ფიქრობს: „ამათ, ნეტა, ვინ ვგონივარ...“. თეთრპლაშიანებს სწრაფად გაეცლება და შორიალო მდგომ, თავის ახალგაზრდა კოლეგებს უერთდება...
„ქართული ენა რჩება სახელმწიფო ენად!“, ეჭვების რკალში მოქცეულ ბებურს მაინც არ ეთმობა ეს სიტყვები...
ჰო, იქამდე, „დისიდენტური ნახტომი“
მერე კი, როცა პოლონეთში გომულკა გერეკით ჩაანაცვლეს შუაზიაში იმყოფებოდა, იქიდან რომ დავბრუნდ 1971 წელს დალი და იონასი ხელმეორედ ჩანმოვიდნენ, თან მეგობარი ვიქტორას პიატკუსი (Викторас Пяткус; Viktoras Petkus. (სურათზე: ვიქტორასი საქართველოში სტუმრობისას...) ახლდათ… ბებური შუააზიდან ახალი ჩამოსული იყავი… ოღონდ, რამდენიმე მოთხრობა და იუმორესკა უკვე გამოქვეყნებული მქონდა რამდენიმე გაზეთების ფურცლებზე… პროტესტის გრძნობა თან სდევდა, სხვაგვარად გაეხარდა ”მეამბოხეთა” სტუმრობა… შუადღეს გადაცილებული იყო, სანამ დედამიმი ვახშამთან მიწეულ სადილს გაამზადებდა, ჭურებთან სახელდახელო სუფრა გაშალა, იონასი და ვიქტორასი მიიწვია, ქვევრს თავი მოხადა, კოპე შევასო და ლიტველებისა და ქართველების მეგობრობისა შესვა… უმალვე, ხელმეორედ შეავსო კოპე და ვიქტორას მიაწოდა… მრავლისმნახველი ვიქტორასი ოდნავადაც არ შეყოყმანებულა; ლიტვურად რამდენიმე სიტყვა თქვა და სასმისი დაცალა… ამგვარ პურობაში ნაცად იონასი შინაურულად გრძნობდა თავს… ჰოდა, წაება… შიგადაშიგ ვიქტორასი ფოტოაპარატით ფოტოებს იღებდა… რომ შეზარხოშდნენ ვიქტორასმა იკითხა: აქ ახლომახლო ისტორიული ძეგლი, ეკლესია-მონასტერი თუ მდებარეობსო… ერთადერთი ღირსეშანიშნაობა სასაფლაოა, იქ, სამლოცველის ქვითკირის ნანგრევებია შემორჩენილი, წავიდეთ, პურ-მარილი ავიტანოთ და საფლავები დავლოცოთო ალალად შესთავაზა მასპინძელმა… ხალისიანად აუბეს მხარი და მალე ბებურს მხარზე გვარიანად სავსე ოცბოთლიანი ედგა… იონასს სანოვაგით სავსე ჩანთა მიქონდა…
სასაფლაო გზატკეცილიდან ასე კილომეტრის დაშორებით მდებარე გორაზე მდებარეობდა… (ახლაც იქაა)… შეზარხოშებული მხნედ მიაბიჯებდა, თითქოს განსაკუთრებული მასპინძლობა მრგებოდა. სტუმრები თავისთვის საუბრობდნენ ლიტვურად… იონასი თავისებურად განუმარტავდა ადგილობრივ ტრადიციებს მეგობარს; ამას იქიდან ხვდებოდა, რომ ზოგჯერ რომელიმე მოვლენის ან ადგილის სახელს ქართულად წარმოთქვამდა… სასაფლაო, მართლაც ღირსესანიშნავ ადგილას განფენილიყო... ყოფილი სალოცავის გალავნისგან შემორჩენილ ქვითკირის ნანგრევებისა და გორას ფერდობზე მდებარე სამარხებს, ნანგრევს ქვემოთ ფერდობზე ფესვებგადგმული ორი ვეებერთელა ცაცხვის ხე დაჰყურებდა. ერთი, რომელსაც ორი კაციც კი ვერ შემოაწვდენდა ხელებს, ნანგრევიდან, ასე მეტრნახევრზე მდებარეობდა. გალავანს შიგნით, მისი მცირეწლოვან ძმის სამარხთან, ქუნთრუშით, რომ გარდაცვლილა, ნაჩქარევად გაშალა სუფრა, თან სტუმრებს განმარტება მისცა, ქვემოთა სასფლაოზე, სადაც ჩემი წინაპრები მარხია, უკვე სოფლის ბაღია გაშენებული, ბავშვები თამაშობენ და საფლავების მოძებნა უხერხულია მეთქი… ოღონდ ეს, უფრო ადრინდელი სასაფლაოა, მთიდან, რომ ხალხი ბარში ჩამოსახლდა დროებით მიტოვებული იქნა, მერე ისევ აღადგინეს; მოკლედ მიანიშნა, რომ იქაურობის სიძველეში ეჭვი არ უნდა შეპარვოდათ … ცაცხვების ფონზე სიძველის სახება მომხიბვლელად ეფინა იქაურობას და მან ჭიქები შევსო… ჰოდა შეჰყნენ… ცაცხვის ხეების სადღეგრძელომდე რომ მივიდა და ქართულ-რუსულად გაჰფინა თავისი მჭევრმეტყველება, ვიქტორასი კიდევ უფრო მოიხიბლა იმ ცაცხვების რომანტიკული მშვენებით, ჭიქა მარჯვედ დასცალა, ადგილს მოსწყდა, გაქანდა, ქვითკირიდან ისკუპა და ხის ტანს მოქნილად შეახტა. მაღალი, კეთილი იერის, მკვრივი აღნაგობის კაცი ვიქტორას პიატკუსი ლიტველი დისიდენტი გახლდათ. თავისი ანტისაბჭოთა მოღვაწეობისთვის მრავალჯერ იყო გასამართლებელი და 15 წელი სხვადასხვა დროს უკვე მოხდილი ჰქონდა… (აპატიმრებდნენ ლიტვაში მცხოვრებთა რელიგიული უფლებების დაცვისათვის და თავისივე, პატრიოტულ თემებზე დაწერილი ლექსების გავრცელებისთვის… შემდგომ თანამოაზრეებთან ერთად ლიტვის ჰელსინკის ჯგუფის დამაარსებელი და ხელმძღვანელი; მას შემდეგ რაც რუსეთში 1976 წელს იური ორლოვის ინიციატივით ამგვარი ჯგუფი დაარსადა; უკრაინაში ჰელსინკის ჯგუფს გენერალი გრიგორენკო ჩაუდგა სათავეში, საქართველოში _ზვიად გამსახურდია, ლიტვაში _ ვიქტორას პიატკუსი.) იმჟამად კი, გურიაში, სოფლის სასაფლაოზე, გვარიანად შეზარხოშებული გალავნის ნანგრევიდან ასე მეტრნახევრით დაშორებულ ასწლოვან ცაცხვს, რომლის ძირიც იმ გალავნიდან ოთხი მეტროს ქვემოთ მდებარეობდა, ფეხაბგაჩაჩხული მთელი ტანით გახლდათ აკრული და ფრჩხილები მის კანში ჰქონდა ჩაბჯენილი… (უჩვეულო, დისიდენტური ნახტომი იყო...).
შეკრთა, (ალბათ შევშინდა კიდეც) ძირს, რომ ჩავარდნილიყო, შედეგად კარგს არაფერს მივიღებდნენ, ბოლოს და ბოლოს დათვი ხომ არ იყო დაცემულიყო და მერე ბურტყუნით წამომდგარიყო…
-არ ინერვიულო, ეგ მაგარია, არაფერი მოუვა…-აუჩქარებლად დამამშვიდა იონასმა.
ბებური დავტრიალდი, იქვე მსხვილი, ჯერ კიდევ ნედლი ტოტი მოიხელთა, მისი ერთი ბოლოს ცაცხვის კორძზე ჩამოდება მოახერხა, მეორესი გალვნის ნაგრევზე და ვიქტორას ხელი გაუწოდა.
სოცარი სისწრაფით აუღო ალღო სიტუციას, მარცხენს ფეხი ტოტისკენ გამოაჩოჩა, ზედ დააბჯინა, მერე ხელებით ხის ტანს მიეყრდნო ფეხი, მასპინძელიც თავისებურად წაეშველა და მალე, ვიქტორასმა გალავნზე გადმოინაცვლა…
შვებით ამოისუნთქა და მოეხვია. შემდეგ ოცბოთლიანით ახლომახლო დარჩენილ სამარხებს ჩამოვურეს… ზოგან ღვინის დასხმა ზედმეტად მოუწიათ. მერე ქვემოთ ლიტვურ-ქართული ღიღინით დაეშვნენ, ღიღინით ბებური ღიღინებდა, ისინი საგალობელს ამბობდნენ… ნათლად ჩანდა კმაყოფილები იყვნენ.
ხვალ, თუ ადრიანად ადგებით, უკეთეს ექსკურიას მოგიწყობთ, ჯიხეთის დედათა მონასტერში აგიყვანთ! შეპირდა სტუმრებს გათამამებული, ოღონდ ჩვენებმა არ უნდა გაიგონ, ხვალ სადილად თქვენს საპატივცემულოდ მოპატიჟებულ სტუმრებს ელოდებიან და დაგვიშლიან..._საიდუმლოდ გააფრთხილა ღვინითა და დისინდეტური მგზნებარებით წამონთებულები.
მშობლებს „შექმულების“ ალიონზე ადგომა შეუმჩნეველი არ დარჩენია; მამამისი გამინაწყენდა:
-შენ რა შენებური უნდა აიტეხო, სად მიგყავს ეს ხალხი, ხომ იცი, სადილად სტუმრებს ველოდებით?!
დააიმედ სადილად აქ ვიქნებით მეთქი…
მაშინ, ეკლესია-მონასტრებში სიარული ”კარგ ტონად” არ ითვლებოდა, ის კი არა, სხვადასხვა სადამსჯელო მეთოდებით იკრძალებოდა კიდეც და ათეისტურად განწყობილი მასებსაც არ ჩვეოდა თავის გამოდება… ის კი არა ბევრად უფრო მოგვიანებით ”კაბიანი კაცის” დანახვაზე ისეთი სიცილ-ხარხარი ატყდა სოფლის მაღაზიასთან, უხერხულობა იგრძენო და იქაურობას განერიდა, თუმცა არც კაბით შემოსილ მორჩილს გამოდენებია ნუგეშისსაცემად… ალბათ თავად უფრო იყო ნუგეშისსაცემი. მაგრამ იდუმალი ხშირად უხმობდა ეკლესია-მონასტრებისკენ, სადაც ერის ისტორია იყო ჩაქარგულ-ჩაკირული. იმჟამად მათ მხარეში ჯიხეთის ღვთისმშობლის დედათა მონასტერიღა ცხოვრობდა მონასტრული ცხოვრებით… მთის ძირში სამებად წოდებული ჯიხეთის მონასტერი მათი სახლიდან, ასე ოთხიოდე კილომეტრით იყო დაშორებული… მის მახლობელ სოფლამდე ავტობუსითაც შეიძლებოდა მგზავრობა, მაგრამ ავტობუსი ალბათ ერთი საათის მერე თუ ჩამოივლიდა, თანაც, მას და სტუმრებსაც, უფრო რომანტიკულად ტღე-ღრე, გაუკვალავი გზებით სიარული იზიდავდა და მედგრად აუყვა სასაფლაოსკენ მიმავალ გზას… ასე ორიოდე კილომეტრის გავლის შემდეგ ადვილად მიხვდა, რომ ის გზა სასურველ ადგილამდე ვერ მიიყანდათ… თანამგზავრებს ვითარება აუხსენი და მარცხნივ ხევში დაიწყო დაშვება…
იონასს სამოგზაუროდ იყო შემოსილი, მაგრამ ვიქტორას შარვალ-კოსტიუმი ეცვა, პერანგი და შესაბამისად ჰალსტუხიც ეკეთა… როცა მის წამოწითლებულ ლოყებს შეავლო თვლი უხერხულობა კი იგრძენო, მაგრამ იგი, ისე ვაჟკაცურად მიყვებოდა, უფრო გაუძლიერდა სურვილი, რომ ღირსეულად ჭეროდა თავი, ანუ დაღლა არ დატყობოდა… ცოტა იარეს თუ ბევრი, თუმც, როგორც, მერე გაირკვა; ტყე-ღრე, ხევ-ხევ შვიდ კილომეტრზე მეტი მაინც გაიარეს და ბოლოს მონასტრის ქვემოთ გზაზე მდებარე წყაროსთან ამოვიდნენ… გაიხარა, რომ არ შერცხვა და გუმანით სწორად გაიგნო გზა… იქვე წყაროსთან, გაზეთი გაშალ, ზედ აბგიდან ამოღებული ყველი და პური დაალაგა. მაგრამ თანამგზავრებმა დანაყრებაზე უარი თქვეს… მხოლოდ წყალი დალიეს… ვიქტორას ჰალსტუხი ყელზე კვლავ მჭიდროდ ჰქონდა შემოჭერილი… აღარც მას უჭამია… ყველი და პური იქვე დატოვა და მონასტრისკენ მიმავალ გზას აუყვა… მრავალი წლის შემდეგ, ამ შემთხვევას, ბებურმა ლექსი მიუძღვნა. მაშინ, ლექსი არ გახლდათ ასულდგმულებული, მაგრამ მის სულში ხომ ღვინდებოდა:
ჰქონდათ სურნელი რწმენის სადარი…
ლიტველების სტუმრობა გურიაში, 1971წ.
(ესეი ლექსად…)
ერთხელ, ზაფხულში, ყმაწვილობის ჟამს,
ტყე-ღრე წვალებით, შეთქმულის ჟინით,
თითქოს მივსდევდი წინაპრის ჩუმ კვალს,
გზნებით ვატარე სხვა ქვეყნის შვილნი…
გამორჩეულნი გრძნობათა ფარვით
ერთი მსუქანი, ერთიც პირხმელი…
დისიდენტური კვლევით და სწრაფვით,
მედგრად იწევდა ორი ლიტველი…
ერთს მეამბოხის ჰქონდა სახელი
და ციხეებში იყო ნატანჯი
იმპერიული გათვალა-არგათვლის,
მას სიძულვილი ჰქონდა ათასგზის…
და მივიწევდით მთისაკენ მაღლა,
სადაც მლოცველი დიოდა მალვით,
გზას გვიღობავდა ტოტების ფარდა,
გვეძალებოდა წინაპრის ვალი…
და როს ვიხილეთ მონასტრის ეზო,
მწვანე მინდორი ნასათუთარი,
სწრაფვისა ჩვენის ვიგრძენით გემო,
კრძალვით გვიცქერდა მხცოვანი ქალი…
ნატიფად ნაგებ ტაძრის კედელთან,
იდგა მოწესე მშვიდი, ფერმკრთალი,
”მშვიდობა თქვენდა!” მიგვიღო წრფელად,
ისმინა სიტყვა ჩემში ნამაჭრი…
ნაჯაფი ხელი შემახო ხელთან,
მითხრა: სტუმრისა მეც ვიცი ყადრი,
ოთხი წლის ვიყავ, რომ მერგო ხილვა,
ამა საყდრის და ამა სავანის…
მას შემდეგ აქ ვარ, არსად გავსულვარ,
არ მიძებნია სხვა ბინა არსით,
არადა უკვე ასს წელს ვასრულებ,
ვფიქრობ ჰაემდე გავლიე ხანი…
ოღონდ იმასღა ვდარდობ და ვნანობ,
რომ არ გამოჩნდა ერთი მორჩილიც,
რომ მონასტერი, ესე სავანე
არ შერჩეს ტყე-ღრეს ხავსით მოსილი…
მერე წაგვიძღვა, შემოგვატარა
საფლავის ქვები, დათა სამარხნი,
ერთგან ილოცა და თან გვახარა
აღმშენებელი იყო ამ ტაძრის…
ბოლოს ახსენა კათოლიკთ წესი,
ლოცვისა ნირი, ქცევა ტაძარში…
აუწყა სტუმართ ”პაპისა” მრწამსი,
და განსხვავება პირჯვრისწერაში…
აქ ლიტველსაც კი დაეტყო განცდა,
შეიხსნა ჯვარი მკერდთან ნაფერი,
მიართვა მოხუცს, სთხოვა დალოცვა,
მოდრიკა თავი ნაციმბირალი…
ჯვარზე გაკრული ქრისტეს სახება
მოექცა ქალის მადლმოსილ ხელში,
სანთლების დარად მოჩინარ თითებს,
ჰქონდათ სურნელი რწმენის სადარი…
24.05.2006
მონაზონმა. თითქოს საიდუმლოდ გაუმხილა გვარად ფირცხალაიშვილი ვარ, მამაშენს ვიცნობ, აქ ამოსულიც მინახავს ხოლმეო… გაოცდა, უნებლიეთ დაეჭვდა, ის მამის და ნეტა, იმის შემდეგაც, რაც ობლებს, მისი გარდაცვალების ამბავი შეატყობინეს, იქნებ საერო ცხოვრებისთვის იყო მკვდარი, ისე კი ცოცხალი შერჩენილიყო წუთისოფელს და მონაზვნობდაო, თუმც ჯიხეთის დედათა მონასტრის წინამძღვარი მონაზონი, ერთ დროს მათი გვარის ქალი გახლდათ, რომელიც მამამისს მეექვსე თუ მეშვიდე თაობის ნიშნით ენათესავებოდა… მაგრამ ამ ფიქრს არ გაჰყოლია და არც მამამისს ჩაძიებია… არც იმას ჩაღრმავებია, მაშინ მართლმადიდებელმა მონაზონმა, რომ კათოლიკე კაცისგან ქრისტეს გამოსახულებიანი ჯვარი სიხარულით მიიღო და ეამბორა… როგორც ჩანს იმპერიულ სივრცეში მცხოვრებ სხვადასხვა კონფესიის ქრიატიანებს, სხვაგვარი სიყვარული და თანაგრძნობა თუ შემწყნარებლობა ჰქონდათ ერთურთის მიმართ… მონასტრიდან გამხნევებულები გამობრუნდნენ, პიატკუსს ჰალსტუხი კვლავ მჭიდროდ ჰქონდა ყელზე… ქვემოთ გზატკეცილისკენ ხალისიანად დაეშვნენ, მერე ავტობუსით სახლამდე მივიდნენ, სდაც მისიანები ელოდნენ… სამიოდე დღის შემდეგ გამოსამშვიდობლებად შემზადებულ ვიქტორასს დარჩენა რომ სთხოვა, იმან, სიამოვნებით, მოვნახულებდი კედევ ერთ თქვენებურ მონასტერსო, მაგრამ, თბილისში ჩემი ლიტველი მეგობარი მელოდებაო (მგონი თომას ვენცლოვა), თორემ აუცილებლად დავრჩებოდიო… უნებლიეთ შეკრთა, მეტად მონატერი კი არა სამლოცველოც არ ეგულებოდა. სამიოდე წლის შემდგომ ვიქტორასმა მისი დის ხელით მომცრო, ძეხვების ”ასხმულა” გამოუგზავნა, იმჟამინდელი მასპინძლობის სამადლობელად… გაეხარდა, მაგრამ დას მაინც გაეხუმრა; შემწვარი წიწილ-გოჭებით განებივრებულ ქვეყანაში ”კალბასი” რა ჩამოსატანი იყო თქო… შენ რომ იცოდე, მან ამით შენდამი რა განსაკუთრებული პატივისცემა გამოხატა, ამას არ იტყოდიო… კარგა ხნის მერე ვილნიუსში სტუმრობისას, მადლობა პირადად უნდოდა გადაეხადა, მაგრამ ბატონი ვიქტორასი რეჟიმს ისევ ”ჩაესავათ” და ისევ თხუთმეტი წელი მიესაჯათ… მისიანებთან ერთად რიბენტროპ-მოლოტოვის პაქტის დაგმობის მიზნით გამარულ საპროტესტო მიტინგსაც დაესწარ, იქვე იხილა კარვებში მოშიმშილე ლიტველი ახალგაზრდები, რომლებსაც, გამოფენილი ჰქონდათ პლაკატები ლიტვურად, რუსულად(«Свободу Пяткусу!») და ინგლისურად, რომლებიც ვიქტორას პიატკუსის განთავისუფლებას ითხოვდნენ… რა თქმა უნდა, მათ საპროტესტო შეძახილებს მისი ხმაც შეუერთდა… როგორც იცოდა პიატკუსმა იმ მეორე თხუთმეტიდან რამდენიმე წელი მოიხადა, მერე პრეზიდენტ ლანდბერგისის მრჩეველი გახლდათ ადამიანის უფლებების საკითხებში…
დღევანდელობიდან მომზირალმა ავტორმა, თავი მიანება, დროით მანიპულირებას და ჩვენც, მაშინდელი უსიმო განცდებით შეპყრობილი პერსონაჟის განცდებს დავუბრუნდეთ:
მორიგი ამბოხი, – სათანადო, კრიტიკული გამოსვლა ლიტერატორთა შეკრებაზე და კვლავც „სავარძლის დისიდენტების“ მორიგი აღშფოთება...
„მგონი ღირსნი არიან ერთი კარგი ბუნტის!..“, ერთხელ, სუფრასთან მეგობრისადმი გადაკრულად ნათქვამი.
მხარდამჭერი ღიმილი, ხელის ხელზე შემოკვრა და ერთურთის შეგულიანება.
მერე, მის ბინაში „საიდუმლო შეკრება“... ვიღაც, ალბათ, დაასმენს კიდეც, მაგრამ სულ მალე, თითქოს სტატისტიკურად, საკმაოდ ბევრი თანამაზრახე ჩნდება ასპარეზზე.
„ბუნტს“ წამოიწყებთ, სხვაგვარი ინიციატივის „მოთავეობით“ ჩაენაცვლებიან, მაგრამ ტალღა აგორებულია და...
ბებურს, როგორც ყოველთვის, თავისი სიმართლე გააჩნია, მთავრობის სასახლეში სხვებთან ერთად შეპარული, მათთან „სასაუბროდ“ გამოხმობილ „პირველის“ ახალგაზრდა ფავორიტს შემთხვევით მიკვირსთანავე მიაძახებს:
„უმჯობესია შავი სიები მოსპოთ!“
„რომელი შავი სიები?!“, ვითომდაც გაოცებულ მზერაში მალული მუქარა გამოსჭვივის...
გაქურდვა – პირველი...
ისევ ამბოხი, – „საიდუმლო შეკრება“ ქართული ენის დასაცავად და საპროტესტო გამოსვლაში მონაწილეობა...
მორიგი მუქარა...
ისევ ამბოხი... – (ისე ღვინისასგამი გახლდათ), „მეტროში“ ჩასულმა უცებ იფეთქა და კმაყოფილი იერით „შესუდრულ“ საზოგადოებას შეუყვირა:
– ხალხო, ამოიღეთ ხმა, დაუჭირეთ მხარი თავისუფლებისთვის მებრძოლ პოლონელ ხალხს!
დამფრთხალი ხალხი, რა თქმა უნდა, თავს არიდებს. მილიციის მუშაკები კი უმალვე მასთან ჩნდებიან და ესკალატორისკენ მიჰყავთ... მორიგი გაბრძოლება, მილიციელები ძირს ეცემიან... გამოძახებული „ბრიგადა“ ალყაში აქცევს... ბოლოს და ბოლოს გააკავებენ... მერე და მერე იმ „ოპერაციის“ ყოველი მონაწილე მილიციელი ახერხებს იმის დამტკიცებას, რომ მისი გაკავების დროს, ყოველ მათგანს მიღებული აქვს სხეულის ამა თუ იმ ნაწილის დაზიანება.
აუცილებლად ჩასვამდნენ... დიდი ხნით ჩასვამენ, თორემ ორიოდე დღით, კი ჰყავდათ დაპატიმრებული, განსაკუთრებით, ერთი ბარიგა მაიორი, ცდილობდა, მისი, დიდი ხნით ჩაჯენას... მაგრამ უშიშროების ყოფილი მუშაკი, იმჟამად სააგენტოს მთავარი რედაქტორი, მწერლური ნიჭის, ბუნებით კეთილი კაცი უდგება თავდებად და ბოლოს და ბოლოს ყველაფერი ჩვეულებრივი პურ-მარილით თავდება.
მორიგი ამბოხი „ჩაგრულთა“ დასაცავად... ამ დროს კი, ვიღაც გზას იკვალავს, ვიღაც ბინას იღებს, ზოგი თანამდებობაზეც დაინიშნება... მის პირველ წიგნს კი, აი, უკვე, მესამედ საგამომცემლო გეგმიდან იღებენ...
პროტესტი თანამდებობის პირის დაშენებით... კვლავც მისი დაპატიმრების მცდელობა ხულიგნობის მოტივით...
ბედისწერის წყალობა...
გაქურდვა მეოთხე...
ედიას საავადმყოფოში მოთავსება. მისი ცრემლნარევი თვალები და სასოწარკვეთილი ხმა...
„შესაძლოა აწი, შვილი არ გამოჩნდეს...“
უცაბედად, ბებურმა ყელში, რაღაც სხვაგვარი, სულისშემხუთავი ტკივილი იგრძნო, ნერწყვი ძლივს გადაყლაპა და თითქოს გამოფხიზლდა... ოღონდ იქვე;
„მობრძანდით, მობრძანდით!!!“, _ დამცინავად შეეხმიანენ მშობლიური სახლის კედლები...
მოულოდნელად, ეზოს მკაცრად განათებულ მხარეს, ტანმორჩილი პიჟამიანი კაცი დალანდა, ვისთვისაც, ვიღაც მომავლო ქალს ხელკავი გამოედო და გალავნის გასწვრივ ფრთხილად დაატარებდა.
მომხიბვლელი, უფროსი მედდა უნდა ყოფილიყო; მწიფე მტევნის სისავსით სრული ქალი.
ბებურს თითქოსდა გულზე მოეშვა. იმ სურათის ხილვით წამით, თავისებურად მოიხიბლა და მთვლემარე მამამისკენ შებრუნდა...
***
*გადაფურცლეთ წიგნები და ჟურნალები… ჯანრი გოგეშვილი, _ Look through books and magazines… Janri gogeshvili
პოეზია *** ჯანრი გოგეშვილი / Poetry *** Janri Goge...
*იხილეთ პოეტური არეალი _პოეზია / Поэзия / poetry _ /კვანტური იმპულსები / Quantum pulses/ ჯ.გ. / Дж. Г. / J. G.
ცნობისთვის_”ხატოვან აღქმათა ობსერვატორიის” დღიურებიდან /არქეოლოგიური ხედვები დრო-სივრცის ლაბირინთებში /იუმორნარევი ესსე/
***
Комментариев нет:
Отправить комментарий