ლათინოამერიკული მიჯნურობის ნეგატივი
ანდრე, ასე, სამოცდაათს მიღწეული იქნებოდა, თუმც,
ყოჩაღი ჭარმაგი ეთქმოდა.
აბესალომი მას ბავშვობიდან იცნობდა, მართალია ადრიან გაგვაძე, მასზე ბარე, ათი წლით უფროსი გახლდათ, მაგრამ, ერთხელ, უბანში ახალბედა, ოცი წლის ვაჟი, როცა ზარხოშმა ბიჭებმა სიგარეტის არქონის გამო კედელთან მიიმწყვდიეს და მის ლოყებზე, თითების თავხედურად წამორტყმით ერთობოდნენ, სახლის კიბეზე მოთამაშე აბემ, უმალ შეირბინა ოთახში, იქიდან პაპის გადანახული საზღვარგარეთული სიგარეტების პაჭკიდან, რომელსაც ბაბუმისი თუთუნს ეძახდა, ერთი აიღო, გამოარბენინა, უბნის ბიჭებთან მიარბენინა, კარის მეზობელ იურას შარვალზე მოქაჩა და უთხრა:
–იურა, მე, გამარჯობით ვიცნობ, მაგ ბიჭს, თუთუნი თუ გინდათ, აა, მოწიეთ...
ბიჭებმა გაკვირვებით მოიხედეს და როცა, „მიმწყვდეულის“ მოსარჩლედ, მოვლენილი, მეზობლის ბავშვი დაინახეს, იქ ისეთი, სიცილ–ხარხარი ატყდა, მეზობლებმა ფანჯრებიდან გამოხედვა დაიწყეს.
ამის შემდეგ, „ქუჩის მაყურებლებმა“ ახალიმობინადრე, ხალისიანად დაიძმაკაცეს, აბესალომს კი, თავისიანად ცნეს. გულღიად ესალმებოდნენდა ხშირად, ხელსაც ართმევდნენ. ადრიანი კი, რომელსაც, შინაურობაში ანდრეს ეძახდნენ, უბნელებში „გამგებად“ ჩაეწერა. რადგან, უხერხულ ვითარებაში გაჭედილები, „ბირჟაზე“ მყოფ
ანდრეს გაიხსენებდნენ: „აბა, შენ რას იტყვი ძმა?!“ ისიც, შეფიქრიანებულ იერს მიიღებდა
და დინჯად იტყოდა: „არ ღირს, მოცდენა ამეებზე...“
–მართალია, ხომ იცი, წამო ქვემოთ დავთიროთ...
აბე, არც ინტერესდებოდა, რას და როგორ თირავდნენ... წაყოლაზეც უარს ამბობდა,
ერთ, ვინმეს, უნდა შევხვდეო.
მერე ადრიანი, ცნობილი გეოდეზისტი გახდა, საზოგადოებისთვის დაფასებული პიროვნება; პრფესორი, აკადემიკოსი. საბჭოთაკავშირის დროს, მრავალი ქვეყანა მოიარა, უმეტესად, მაშინდელი შეფასებით, განვითარებად ქვეყნებად, რომ იყო მიჩნეული.
ძირითადად, იქაურ ხელისუფალთ, მნიშვნელოვანი შენობების ასაშენებელ ადგილთა შერჩევაში შველოდა. თუმცა, ზოგან ხიდებისა და გვირაბების გაყვანა–გამართვით იყო დაკავებული.
მაგრამ, შიგადაშიგ საქართველოში მობრუნებლი, იმ ქვეყნებსა დაუცხოეთში გაწეულ საქმიანობაზე საუბარს ერიდებოდა.
ბოლოს, საპენსიო ასაკს რომ მიაღწია, სამშობლოში დამკვიდრება ინდომა, რამდენემე უმაღლეს სასწავლებელში ლექციების წასაკითხად მიიწვიეს.
დანარჩენ დროს სამეცნიერო მუშაობას უთმობდა და წიგნები, კიდევ უფრო დაიმეგობრა, ბუკინისტების ხშირი სტუმარი გახლდათ; ორიდ წელში, ხუთოთახიანი ბინა, სამეცნიერო ლიტერატურით, თითქოს, პირთამდე აავსო.
სამშობლოში, ისე დაბრუნდა, პასპორტში დაფიქსირებული „უცოშვილო“, თითქოსდა, ბრონივით ჩამოიყოლია. თუმც, ზოგი, მხნე აღნაგობის, მოვლილ, არისტრკატიული იერის მამაკაცი, გარკვეულ წრეებში, პერსპექტიულ სასიძოდ ითვლებოდა. ასაკის მოძალებასთან ერთად, კულტურისა და ფილოსოფიის მიმოხილვით მოცულ ესეებსაც აქვეყნებდა; და შთაბეჭდილებების გაცვლა–გამოცვლის ნდობით აბესთან მეგობრობაც განაახლა.
–ადრიან, შენამდე, ეტყობა, ჯერ კიდევ, ვერ მოვიდა დამაჯერებელი ინფორმაცია, რომ კომუნისტური წყობა ჩათავდა. დროა, მემუარები გვისაჩუქრო, შენ კი ინტერვიებში, თუ სადმე, შენს დაპროექტებულ შენობაზე გეკითხებიან, ისე ზოგად პასუხს იძლევი, მსმენელი ვერ გაიგებს, სად, და რა პირობებში იყავი...–მეგობრულად გაექილიკა, რადიოში, მისი მორიგი საუბრის მოსმენის მერე აბე.
–მე სამეცნიეროინფორმაციას ვამხელ, რა ადგილმდებარეობას და კლიმატს რა სახის ნაგებობა მოუხდება. აქაურების გასაგონადაც
ვირჯები!
–რავა, სულ შენ, ფრანგ სეხნიას დაემგავნე, ასეთი, რა ალღო ჰქონდა ცხონებულ ბაბუაშემს, შენთვის ამ სახელის დარქმევა, რომ აიჩემა...–მისი მონაყოლი გაიხსენა აბემ,–ადრიანემ, შეიფერა,
–აი, „ერუდიციული ენციკლოპედიის“ ავტორის და რაც მთავარია, გეოდეზიის ფუძემდებლის სახელი ერატოსთენე, რომ დაერქმია, მაშინ ნახავდი შენ...–ქილიკობაში ხალისიანად აჰყვა მეგობარი.
–და ცხოვრება სუიციდით დაგემთავრებინა...–ტოლს არ დაუდო მასპინძელმა,– ისე, არც, მაშინ დაგტოვებდნენ გულნაკლულს, ქრისტეს სამოოცდაათ მოციქულში, ანდრონიკეც შედის და ერასტიც...
–სუიციდის, რა მოგახსენო, მაგრამ, შენ რომ იმ დღეს თუთუნი, არ გაგეღო მსხვერპლად შეიძლება, მოწეულში მყოფ ბირჟავიკებს, ხითხით–ხითხითში, ისე, შემოკვდომოდი, ვერც ეგრძნოთ, მიბრედილი, რომ ვიყავი...–ორიოდე სასმისის
მერე, თითქოს სიმთვრალე განუახლდათ...
–აჰ, არა, მთლად ობლად, ჩემს დატოვებას, არ
იკადრებდი!–და უცებ ანდრე შინაურულად დაინტერესდა,––ვინმე შენიანი,
არ გაკითხავს?
–არა,
შუქრისავით ობოლი ვარ,
და ხშირად, მარსიანელი მგონია თავი...–სიცილში
კი დარდიანად დაამატა,–ჯიშად გვაქვს, დედაჩემიც და მამაჩემიც
დედისერთები იყვნენ...
საქართველოში დაბრუნებულს, შევარდნაძის მთავრობამ, თავის დროზე, კომუნისტებისგან ბოძებული
ბინა, პატიოსნად, რომ გადმომცა,
სხვათაშორის,
თავის დროზე,
შიგადაშიგ, საქმიანი
ურთიერთობა გვქონდა. ზოგ ქვეყანაში წარმოებული
მშენებლობის შესახებ, მისეული იუმორით მისვამდა
კითხვებს, ვატყობდი, ჩემთან საუბრისას ხალისდებდა; კი, გამოჩდნენ; მომავალი ჭირისუფლების
პოზა უნდოდათ მოერგოთ, მაგრამ,
ყველას მოჭრით
წავუხდინე იმედი, ხარისხს დაიცავს და მალე ჩემი ბიჭი ჩამოვა,
სხვას ნურაფერს
შემეკითხებით, არმინდა, გახმაურდეს,
თორემ,
აქედან,
ზედმეტად დაინტერესებულები
ჩააკითხავენ და წინდაუხედაობით, საქმეს წაუხდენენ მეთქი...
–მერე,
მემიმალავდი?!
–შენ,
როგორ დაგიმალავდი...
–დაიცა, მართლა, ხომ არ გყავს?!
–ისე, ეჭვი მაქვს,
ლათინურ ამერიკაში...
–უჰ,
შენ გენაცვალე!–აბე თბილად გადაეხვია;
ისე შუქრისთან
ლაპარაკმა, მომიყვანა ამაების აღსარების ხასიათზე.
–ეს ისე,
ჩასაფრებულ შორეულების
მოსაშორებლად, სიმართლე თუ გინდა,
შენზე ახლობელი,
მე არც არავინ
მყავს...–გული აუჩვილდა ანდრეს,–არ მიყვარს,
ვითომ გულშემატკივრები...
–ჰო,
ისეთი,
დიპლომატიური
პასუხი გიჯახებია, ალბათ,
შენსკენ გამოხედვის
ხალისი უცებ დაკარგეს...
–ახლა, იმის შიში მაქვს, ჩემდა მალულად, მისი ადგისამყოფელის
ძებნა არ დაიწყონ, ხომ იცი, ჩვენი ხალხის ამბავი
–მაგაში, მართალი
ხარ... კაი ნათესავს, თანაც უცხოეთში, გზის გამკვალავდ, დაიგულებენ...
ისე,
ბატონო ადრიანე,
რომელ ქვეყანაზე
გაქვს ეჭვი?–ძმაკაცური მზრუნველობით ჩაეძია მერე.
–ნუ მკითხავ...–შეიფერა იმან.
–კუბაზე,
ხომ არა?..
–აჰ,
არა,
უცხოეთში, საკმაოდ
ფრთხილი ვიყავი, ასე ვთქვათ, თავს ვიცავდი...
–ისე გამოდის,
რომ ახლოს გყოლია
მემკვიდრე...
–მყავს თუ არა,
ეგ ნამდვილად
არ ვიცი, მაგრამ თუ მყავს აქ, არა...
–აბა!
–ლათინურ
ამერიკაში...
–გამაგიჟებ,
მე შენ?!
–აქ იყო ჩამოსული
ის ქალი და არ გაგიკვირდეს, შენთვის ნაცნობი თემა
აინტერესებდა, აი, ახლა,
ახალგაზრდები
პროტესტს, რომ მართავენ, მარტოხელა კლდესთან,
იქ ჩაძირული ციხე–სასახლის გარემო
და შიგთავსის მოკვლევას ცდილობდა...
–გამაგიჟებ, მე შენ?!–მოულოდნელობისგან გაოცებული
აბე, ორიოდე წუთითდადუმდა.
–რაპ როტესტს?!–იჭვით იკითხა
მერე.
–შენ,
როგორ გამოგეპარა?!
გუშინწინ,
სპონტანურად დაიწყეს...
–გუშინშინ,
ამებისთვის,
ნამდვილად არ
მეცალა...
–ანდრე კი,
კვლავ,
კეთილად იღიმებოდა. ტელევიზორიც არ ჩამირთავს...–და შეფიქრიანბულმა
მეგობარს, თითქოს, ინერციით უსაყვედურა:–და მერე,
ახლა მეუბნები
ამას?!
–თავად, შევარდნაძემ მთხოვა,
არ უნდა გახმაურდეს,
თორემ,
ისეა ხალხი ჭკუაარული,
უაზროდ,
დაიწყებენ მიწყდომას
და იქარობას დააზიანებენო...
–გასაგებია,
მაგრამ,
მე იმ ჭკუარეულებს
რატომ მიმათვალე?!
–შენ,
მაშინ ძაან ჩაიკეტე,
თქვენი კვლევითი
სამუშაოების დახურვის გამო, აღარავის
იკარებდი,
ზარებს არ პასუხობდი,
თანაც,
იმ ქალით,
ისე გავერთე..
–ღირდა მაინც,
ჩემისთანა ძმაკაცის
ღალატად?–თავისებური იუმორი მოიშველია აბემ
და ანდრეც შეცბა.
–უყურე შენ!
ლამაზი ყოფილა...
–კი,
მიმზიდველი იყო,
მაგრამ მთავარ
იისაა, რომ ისეთი სულიერ სიახლოვე,
მისკენ
რომ,
მეზიდებოდა... ჩემეული ესპანური
ძაან ართობდა, ზოგჯერ, ამა თუ იმ სიტყვას
მამეორებინებდა.
–ერთი ნახვით შეყვარება!
–ალბათ,
ასეც იყო?
–აბა,
დედაჩემს,
მასხრად იგდებდი
შე...–წამოცდა აბეს.
–
ადრინდებულად,
არც ახალგაზრდა
ვიყავი და...
–არ გინდა!–
სიცილით შეაწყვეტინა
აბემ,–მაინც მოღალატე ხარ... ისე,
რა თქვი,
საიდან იყოო?
–წარმოშობით სალვადორიდან,
მაგრამ სამოქალაქო
ომის გამო, წლების მანძილზე ემიგრაციაში ცხოვრობდა,
თან,
რომელიღაც ამერიკულ
სააგეტოში მუშაობდა, სპეციალობით ეთნოგრაფი
და ხელოვნებათმცოდნე, მოპოვებულ ლეგენდებს,
თავისებური კომენტარებით
აქვეყნებდა, ძირითადად მაიას ტომის თქმულებებით იყო დაინტერესებული,
სალვადორული თქმულებების
კრებულის ვარიაცების საბოლოო რედაქტირებისთვის,
სამშობლოში დასაბრუნებლად,
შესაფერის დროს
ელოდა. ალბათ იცი, რომ,
სალვადორი,
ლათინური ამერიკის
ყველაზე პატარა, ყველაზე მჭიდროდ დასახლებული ქვეყანაა...
–ცენტრალური ამერიკის
დასავლეთ ნაწილში, წყნარ ოკეანესთან.
სალვადორი ესპანურად
გადარჩენას ნიშნავს, სახელი იესო ქრისტეს საპატივცემულოდ
დაურქმევიათ. სალვადორმა, უმძიმესი სამოქალაქო
ომი გადაიტანა; იქამდე აგრარული ქვეყანა იყო,
მერე კრიზისების
ფონზე –სოციალისტურ–კომუნისტური იდეოლოგიის
სამხერდრო შენაერთებმა სამთავრობო ძალებს ბრძოლა გაუმართეს და ერთი პირობა,
ქვეყნის ზოგიერთ
რაიონში წარმატებასაც მიაღწიეს, რა არგამოიარეს ქაოსი,
ხუნტა...–ხალისიანად გააგრძელააბემ.
–შენ,
რა მითვალთვალებდი?!
–ჩემების გაუჩინარების
მერე, რა გიკვირს, ინტენრეტში,
ლათინური ქვყნების
საიტებს ჩავუჯექი, თანაც,
მეცენატ–კოლექციონერმა,
რამდნჯერმე მთხოვა,
ხატოვან აღქმათა
ობსერვატორიის მიხედვით, თუ ჩემი ლეგენდის,
მსოფლიო ხალხების
ლეგენდებთან ურთიერთობებს დაადგენ კარგი იქნებაო, რაღაც,
სხვაც ჰქონდა
ჩაფიქრებული, მერე, ისე უცებ გაქრა,
როგორც გამოჩდა
და დავრჩით გაურკვევლობაში... ადრე კი,
უნებლიეთ,
უცნობი მოგზაურის
მონათხრობში ნახსენები, ცეცხლოვანი ფრინველის
ფრთებიდან გამოსხივბული მაგიით წაქეზებულმა...
–რომელთა ტერიტორიები, ისტორიულად,
მაიას იმპერიაში
შედიოდა...–ნაღვლიანად წაეშველა
ანდრე.
–შენ რა, დამცინი...
–სილვია მიყვებოდა ამეებზე... –და მეტის გაგრძელება,
აღარ ინდომა.
–სიკვდილის ესკადრონებმა, ღვისმსახურების
შესრულებისას სალვადორელი ეპისკოპოსიც კი მოკლეს...და ერთი შეყვარებული
წყვილი, თქმულებისდა მიხედვით, მართლაც,
ზღაპრულმა ფრინველმა
გაადაარჩინა...
კი,
ესეც,
ამოვიკითხე ერთგან,
ისე,
ბოლობოლო,
ოლივერ სტოუნის
ფილმი სალვადორი მაქვს ნანახი...
და მოულოდნელად, წუთიერად, თითქოსდა უნდობლობამ დაისადგურა
მათ შორის. მერე აბემ ყალბად გააჟღერა:
–ფარაბუნდო მარტი,
რომლის ოჯახიც
გიჟდებოდა ხოსე მარტზე; კუბელ პოეტსა და რევოლუციონერზე... ჩვენი, მსოფლიო ისტორიის
ლექტორი დიდი განცდით წარმოთქვამდა მაგათ სახელებს... ჰო კიდევ,
გამახსენდა,
იმასაც ამბობდა,
ესპანელების დაპყრობამდე
მიწა, რომელზეც დღეს სალვადორია განლაგებული, „კუსკატლანის“ სახელს ატარებდა, რაც “ძვირფასეულობის მიწას“ ნიშნავს. და ტურისტებს
აოცებს,
ძველისძველი საიდუმლოების
მომცველი ნაგებობებითო. სალვადორი მაიას ძლევამოსილი იმპერიის ნაწილი იყო, მერე კი აცტეკების
იმპერიაში შედიოდა...
მეტისმეტად გავუტიე ქრონიკებში, არადა, ერთი ერთი სული მაქვს გავიგო, ის შენი დამატყვევებელი, აქ რა მისიით
იყო ჩამოსული, უფრო სწორად მარტოხელა კლდესთან რას იკვლევდა?
–ეჭვი ჰქონდა,
რომ მაიას ძველ
ცივილიზაციას, ქვეყნიერების რჩეულ კუთხეებთან,
მიღმიერი კავშირი
ჰქონდა... შევარდნაძე მეხუმრა, ამ ქალბატონს
ისეთი ფანტასტიკური ეჭვის დამტკიცება უნდა, ტრასირების,
შენისთანა გამოცდილი
სპეციალისტი თუ დააშოშმინებსო, თან გამაფრთხილა,
ამერიკის მთავრობიდან
ააქვს რეკომედანცია დ აიცოდე, შენი დიპლომატიას ვეიმედებითო,
მოკლედ,
არც მწვადი დაწვა
და არც შამფური, მის ვერსიას ნურც უარყოფ და იმასაც შეეცადე,
ქართველები მთლად
შეშლილებად არ გამოგვაცხადოსო...
–ესე იგი,
იმ არაბი ისტორიკოსის
ნაამბობის ვერსია, ინდიელთა თქმულებებშიც
არსებობს...
–ჰო,
ბატონო..
–და შენც,
ტრასირება პრფესიონალურ
დონეზე ჩაატარე!–სიცილი წასკდა აბეს,–რამდენ ხანს მუშაობდით
ამ თემაზე...
–სამ თვეზე მეტ
ხანს დარჩა, მთავრობამ სასტუმრო დაუქირავა,
ხომ იცი ჩვენების
ამბავი, ოღონდ, ამერიკელებთან
არ შევრცხვეთო და მზრუნველობას არ აკლებდნენ, როცა მოინდომებდა,
მანქანაც ემსახურებოდა,
მერე ჩემთან ხშირად
რჩებოდა და მე დავატარებდი ჩემი რავით... მარტოხელა კლდის
შემოგარენი სამჯერ თუ ოთხჯერ მოვნახულეთ,
წინანდალშიც წავიყვანე;
საქართველო შემომატარეო
მთხოვა, ერთი ორი კვირა ბათუმშიც ვისვენებდით,
მოვიარეთ სვანეთი,
ხევსურეთი,
იმერეთი,
სამეგრელო, გურია,
მესხეთი,
ვარძია,
აღფრთოვანებული
იყო, ეს რაქვეყანა გქონიათო...
–გადაგირევია ქალი!
მიწაში ჩამარხულ
ციხე–დარბაზთან რას საქმიანობდით?
–სურათები გადაიღო,
ერთგან ღრმულში,
მინიატურული ხმის
ჩამწერი აპარატი ჩაუშვა, ძირითადად ვიბრაციები
აინტერესებდა... ხომ გაგიგია, მატერია, ენერგია და სული
ვიბრაციულ ერთობლიობას წარმოადგენსო... უფრო მძლავრი აპარატურის
გამოწერას აპირებდა, მაგრამ,
ერთმანეთთან ურთიერთობით,
ისე გავერთეთ...
–მერე,
როგორ შეელიე,
როგორ გაუშვი
აქედან?!
–ოფიციალური შეტყობინება
მიიღო, რომ სამოქალაქო ომის დროს დაკარგული, მისი ტყუპისცალი
ძმა იპოვეს, წაყოლა მინდოდა, მაგრამ, არ ინდომა...
–გათხოვილი იყო?
–ეგ არ იყო პრობლემა,
შვილი არ უჩნდებოდათ
და... ისე, ლათინოამრიკლებში,
გაშორება და ქალის
მეორედ გათხოვება ჩვეულებრივი ამბავია, თუ სიყვარული
მინავლდა, ახალ პარტნიორით ჩაანაცვლებენ...
–და თქვნთან როგორ
იყო?
–გამიმხილა,
მგონი შენგან
ორსულად ვარ, ასე ბედნიერად თავი არასოდეს მიგვრძნიაო,
დარჩენასაც აპირებდა,
მაგრამ...
–მარტო როგორ გაუშვი?!
–ვერ გავრისკავო,
თავი გაიგიჟა...
1992 წელს საზავო ხელშეკრულებას კი მოეწერა ხელი, მაგრამ ხალხი,
ჯერ კიდევ შიშის
ქვეშ ცხოვრობდა, მისი მშობლები და ახლობლები,
ანუ სანათესაო
კლანი, სალვადორის, რომელიღაც რეგიონში
კაკაოს ბიზნეს აწარმოებდნენ, მერე პარტიზანებთან უთანხმოება
მოსვლიათ და შვილები გემით გამოპარება უცდიათ,
მაგრამ გზაში,
ჩასაფრებულებს
გადაუკეტიათ გზა, სილვია, არ შეშინებულა,
ტყუპისცალთან
ერთად გაქცეულა, იქაური ინდიელები გამიქომაგებიან,
დედამისს კარგად
იცნობდნენ თურმე, სროლისას, სილვია ტყვიებს
არ მორიდებია დ ასამშვიდობოს გასულა...
–მერე არ გიძებნია?
–შევარდნაძესთანაც
ვიყავი, სამთავრობო ხაზით მოიკითხეს,
ისე ჩამოვიდა
ვენესუელაში, არც გაგვაფრთხილა, რომელიღაც კერძო
პირს უნდ დაკავშირებოდა და ჩვენი მასპინძლობა, არ ინდომაო... მას შემდეგ ვაგზავნი მიმართვებს,
თხოვნებს,
აგერ,
უკვე წლებია,
მაგრამ უშედეგოდ...
–რაგვარი იყო?
–სილვია იგლესიასი–მამით ესპანელი, დედაჩემი, მაიას ტომის დიდებულთა, შთამომავალი იყოო, თავმომწონედ იტყოდა.
–სამოქალაქო ომი დამთავრებულია და სალვადორი, ახლა, იმ რეგიონში ყველაზე განვითარებული ქვეყანაა...–უნებლიეთ
დააიმედა,–ისეკი,ომის გარეშეც ხიფათიანი
ადგილია, დამანგრეველი ტროპიკული ციკლონები და მიწისძვრები იცის. გული მიგრძნობს
ტყუპები გყავს!–არეულად
ლაპარაკობდა.
–ჰოდა,
მეც რომ გულში
ჩარჩენილი იმედი მაწვალებს, იცოდე ბინას,
კიდევ დანაზოგს,
ანდერძით,
შენ გიტოვებ...
თუ ჩამოვლენ,
არ შეგეშლება,
თორემ შუქრის
ფეშქეშად!
–შუქრის თავისიც
ეყოფა!
–ჰო მაგრამ,
იცოდე,
შენზე ახლობელი,მე
არავინ მყავს...–და ცრემლი მოერია.
–მაგრამ საქმე, რომ საქმეზე მიდგა, ედუ გამოდგა შენთვის,
ჩემზე ახლობელი...–გულღიად შეჰღიმილა.
–ნუ ჩაიდებ გულში, ქალს ვუფრთხილდებოდი, ვშიშობდი, ვინმე
მოძულეს, აქაც არ მოეგნო
–ჰო, მართალი ხარ, აბა ცრემლი არ დამანახო; ჯერ შენი შვილები
უნდა ჩაიხუტო...
–შენ პირს თაფლაკვერი..
–და რამე დაგიტოვა?
–იმ ბანკის მისამართი გამანდო, სადაც მის მიერ მოპოვებული, მაიას ტომის არტეფაკების აღწერაა შენახული და რაღაც სხვაც, მაგრამ მოვიკითხე და ის ბანკი
რა ხანია ლიკვიდირებულია... იცი, ახლა, სხვანაირად დათრობა მომინდა, ჩავალ...
–მე დაგასწრებდი,
მაგრამ,
ვიცი,
შენ მენიუზე,
თავისებური დანამატები
გაქვს...
–ჰო,
ჰო...–იგი,
ხანდაზმულობის
მიუხედავად მკვირცხლად მოძრაობდა.
მარტოდ დარჩენილს, ერთხანს გულუბრყვილოდ ეღიმებოდა.
და უცებ, ეტრატიდან „მოპოვებული“ სტროფი წაიმღერა:
მშვენი, ვარდისებრ აალდა;
მწირთა კერიაცაღადრდა,
ვნებანი წამოუპარწყლდათ,
ფუძენი გაუხვანცალდათ...
–რა მსუბუქად
გავიხსენე, ჩემი გალექსილი მგონია; რას გაუგებ ამ სამყაროს...
დარბაზში გავიდა;
ტელევიზორი ჩართო.
ტელეკრანზე,
ჩვეულებისამებრ,
რიარია იყო;
–თავისუფლება, კაშკაშა ფრინველს!–გაისმოდა ხმის გამაძლიერებში.
ერთგან,
დისშვილის აფორიაქებულ
იერს მოჰკრა თვალი;„აი,
სად გაქცეულა?!
აბე ვერ მიხვდა, რის, ან ვის თავისუფლებას ითხოვდნენ.
“ნეტა, კიდე,
რა შარშია გახვეული?! დაიცა, ეს ხომ მარტოხელა კლდის მიმდებარედაა, რა ხდება, მიხვდა
კვლევითიდან ჩამოცილების მერე, ასე ვთქვათ, თავის „ბუდუარულ“ ცხოვრებას ეწეოდა; მსურველებს,
უმეტესად ბავშვებსა და მოზარდებს ინგლისურ და ესპანურ ენებში, თავისივე მიერ შედგნილი
პროგრამებით ამზადებდა. სამეგობრო ურთიერთობა, ძირითადად ანდრესთან ჰქონდა, კარგა ხანს
ცდილობდა რუსა მიევიწყებინა და თითქოს მიივიწყა კიდეც, მაგრამ ქალის ღალატი, შიგადაშიგ,
მაინც შეახსენებდა თავს.
მათი სიყვარულის ისტორია ხანმოკლე გამოდგა: ასე, ექვსიოდე
თვის შემდეგ, როცა, აბე ფიქრობდა, ქალისთვის ხელი ეთხოვა, იგი მოულოდნელად, ერთი „ინკოგნიტო“
დიდვაჭარის, ერთადერთ ვაჟიშვილზე დაინიშნა, ნაუცბათევად გათხოვდა კიდეც, ჯვარიც დაიწერა
და ბათუმში შემოვლილ გემს, ეგრეთ წოდებულ, მსოფლიოს გარშემო აფიშირებულ მოგზაურობაშიც
გაჰყვა.
და ყველაფერი ეს, აბემ ტელეგადაცემებიდან შეიტყო.
სამი წლის შემდეგ დაქვრივებული დაბრუნდა, როგორც გაირკვა,
ამ ხნის მანძილზე,
სიმსივნით დაავადებულ ქმარს სხვადასხვა კლინიკებსა და
საავადმყოფოუბში დაჰყვებოდა; მერე კი, იყო
მცდელობა, ყოფილ საყვრელთან შეხვრდრისა, მაგრამ ვაჟს, მისგან მიყენებული შეურაცხყოფა,
ისევ იარად შერჩენოდა; თანც მისი მორიგი საყვარლი, ბევრად უკეთ მოერგო მის ხასიათს.
***
რებუსი –კაშკაშა თუთიყუშებით
–თავისუფლება, კაშკაშა ფრინველს!!!
გაისმოდა მავთულხლართით შეღობილ, ოდესღაც, მარტოხელა კლდეს მიშენებულ, იდუმალებით მოცულ, ციხე–სასახლის ნაშთიდან, თვალთა სამზერ მანძილზე.
–მიჯრით! მიჯრით!–იძლეოდა მითითებას, უნაგირდადგმულ, თეთრ ცხენზე ამხედრებული, დედია.
სპორტული სამოსსზე ახალუხი ჰქონდა მორგებული, თავზე კიდეებმოქარგული ფაფანაკი ეხურა.
გარშემო, სმარტფონებით აღჭურვილი აქტივისტები ეხვივნენ.
–ინდიელები დარწმუნებული არიან, რომ თუ მათ, სათაყვანო ფრინველს, რომელიც მიჩნეულია ნაყოფიერების ღმერთად, თავისუფლების მადიდებელთა, მსახურთა მფარველად, ჰაერისა და ქართა მბრძანებელად თუ თავისუფლებას წაართმევ, მალევე დაიღუპება, გული უსკდება... როგორც ჩვენ, ჩვენს მარად პროგრსულად მოაზრვნე სტუდენტობასც... შორს, ბინძური ხელები მათგან!–მჭერმეტყველებდა ლიდერობამორგებული მიმზიდველი მხედარი,–მაგრამ, როცა, თავიანთი ქუდების მორთვა მოუნდებოდათ, აცკეტები იჭერდნენ; დაგრძელებულ, საუკეთესო, მბრწყინავ ბუმბულს სათუთად აცლიდნენ და თავიანთ ქუდებს რთავდნენ, ზუსტად, ასე იქცევა, ვაჭრებისგან შექუჩებული, ჩვენი მთავრობაც!
–ვა, რა ზუსტად მოარტყი! ასეა, ასე!–შეაქო, მის ცხენთან არხეინად მდგომმა შუქრიმ.
–სათუთად არა, სამსხვერპლოზე, საპარტარძლოდ შემზადებულ, ყმაწვილ ქალს, ციმციმ უფატრავდნენ მკერდს, აცლიდნენ გულს და ზოგჯერ მიირთმევდნენ კიდეც...–ნიშნისმოგებით გამოეპასუხა, ჯებირს იქით, მდგომ „გამაგრებულთაგან“, კევის ღეჭვით გართული ზონზროხა კაცი.
–არ შეეპასუხო, პროვაკატორია...–ჩაესმა ყურთსასმენიდან ცხენზე ამხედრებულს, ისე სიმართლეს ამბობს, კაშკაშას, ზედმეტად იდეალიზაციასაც, არ გირჩევ. თანაც, კვეზელს ფონად იყენებენ, შემოყვანით კი, არამაკაო, უმეტესად, ალისფერი არა, რუსები, რომ წითელს ეძახიან, აი, ის შემოჰყავთ... არის ასეთი, კილოზე მეტს იწონის, ხორცი საქონლისას მიუგავს, გავიადინას, რომ ეძახიან, აი, იმგვარია...
–ვინ ხარ?!–დედია, ცხენის ფაფარს ჩაეჭიდა,–საიდან ჩამერთე, მე მუსიკას ვუსმენდი და...–დაბნეული, ისევ აყვირდა–თავისუფლება კაშკაშა ფრინველს!!!
–ისე, ესადაგება...ბინადრობს მექსიკის სამხრეთში, გვატემალა, კოლუმბია, ვენესუელა, პერუ,, ბოლივია, ბრაზილია, სურინამე, გვიანა, ტრინიდანე და ტობაგო...მაკაოებს ტანმაღალი ხეები უყვართ. აქაურობას, მაგარი განაშენიანება ელოდება, უძველეს ხეებსაც ჩამოზიდავენ, მილიარდელს, უკვე მიცემული აქვს შეკვეთა...–თითქოსდა, ცოდნის გაზიარებას ესწრაფვოდა უცნობი,–დანარჩენი ინტერნეტში მოიძიე...
–მერედა, ხალხის საძოვრები?!–გულუბრყვილოდ აღშფოთდა დედია.
–აი, მაგიტომაც მიყვარხარ! ხალხის ქომაგი ხარ, ალღო და ანალიტიკური გაგება გაქვს!
–ამ იაფასიან ქათინაურებს, უმჯობესია, ის მითხრა, ვინ ხარ და საიდან მმოძღვრავ?!
–ციდან, ცაში ვტრიალებ...
ქალიშვილმა, ინსტიქტურად ზემოთ აიხედა;
– უამრავი ფრინველია, მტრედებიც...
–შესაძლოა, ერთი მათგანი მეც ვიყო...
–ვიღაც, გიჟი ხარ!
–შესაძლოა, ერთი მათგანი მეც ვიყო... მაგრამ, ეს, ის ადგილი არაა, თქვენ, რომ გგონიათ, ცრუდამისამართება შემოგიგდეს...
–წადი შენი!–ამხედრებულმა, ყურთსასმენი სმარტფორნიდან გამოთიშა.
–ვინ გელაპარაკა?–დაინტერსდა შუქრი.
–ვიღაც პროვაკატორი...–ცისკენ აიხედა და შეცბა,–მაგრამ მგონი სიმართლე მითხრა,–უნებლიეთ დაუმატა შეფიქრიანებულმა.
–ახლა, სწრაფად გადით მაქედან, აქეთკენ, ოხი მანქანა ტიტუშკა მოექანება...–კვლავ მოესმა უცნობის გაფრთხილება.
–ხომ გაგთიშე?!
–ზეცას, ვერ გათიშავ!
–ვინ ხარ მეთქი?!
–ფრინველის სახით მოვლენილი ზეციური ინტელექტი; ხან მტრედი, ხან არწივი, ხან შევარდენი, ხან ძერა... წადით, წადით, მაქაურობას მოცილდით, მეც, არამიწიერ ინტელექტუალთა საბჭოზე მიხმობენ...
–კარგი რა, ვგავარ მე, ფეისბუქით გამოტუტუცებულ გოგოს?!–აღშფოთება ინდომა დედიამ, –მე რას გადამეკიდე?!
–ადამიანურად აზროვნებაში ვვარჯიშობ... დროზე, გაეცალეთ მაქაურობას, მე მიხმობენ...
–სუსის აგენტი ხარ?
მაგრამ არვინ გამოპასუხებია.
ქალმა არემარე მიმოათვალიერა, მერე ცის გუმბათს შეაშტერდა; უნებლიეთ შუქრის ნაამბობი გაახსენდა, ბიძამის აბეს, სტუდენტობის დროინდელი წერილის შესავალი და თითქოს, თვალწინ მორკინალ, უცნაური მხეცების ფრაგმენტები გაუკრთა, გაეღიმა, მაგრამ გულმა არ მოუთმინა და მხარდაჭერებს თხოვნით მიმართა:
–მეგობრებო, გავდივართ აქედან, როგორც ჩანს, მალე დამსჯელ რაზმს მოგვისევენ...
–ერთი მაგათიც!–წაიტრაბახა, ვიღაც ტანწვრილმა ბიჭმა.
–ჰო, მაგრამ, აქ უმეტესობა გოგოები ვართ, თანაც, სუფთა, შიშველი ხელებით, ისინი კი, ხომ იცით, არც ბავშვებს ინდობენ და არც ქალებს... წავედით, წავედით! მე ცხენს, პატრონს მივუყვან და მანქანით დაგეწევით...–გააფრხილა შუქრი.
–წამოგყვები!
–არ გინდა, ესენი გააცილე, მიხდე, რომელიმე არ ავარდეს, მერე ბიძაშენს შეუაროთ...
–ნახე ჩვენს ზემოთ, პაწია დრონი დაფრინავს...
–ჰო,იმდენი რამე დაფრინავს, ვერ გაიგებ გვზვერავენ თუ...–ცხენი ბილიკზე გაიყვანა და დასახლებისკენ მიაბრუნა.
–შეიძლება, ვინმე, ოპოზიციის გულშემატკივარი იყო, საინტერესოა, კიდევ, თუ დარეკას უნდა სხვანაირად ავყვე... იმედია, მთლად ანგელოზი არ იქნება...–უნებლიეთ ჩაიკისკისა.
ცხენი დაფრახა, შოლტგადანაჭირებივით ავარდა აღმართზე.
ქალიშვილმა იმარჯვა, აღვირის სადავები მოზიდა და ცხენს დაუყვავა:
–შენი განაწყენება არ მინდოდა, ჩვევა მაქვს ასეთი...
და ზღვისპირეთი მოენატრა;
თუმც, ვის ეცალა ზღვისთვის, სატაქსაოდ გამოსული, ერთავად, ქალაქის ქუჩების გასცქეროდა; ქუჩები კი მეტწილად, მიხვეულ–მოხვეული და უსწორმასწორო გახლდათ.
“კი ჩემს ცხოვრებას ჰგავდა...“ მორიგი ჩაკისკისებისგან თავი შეიკავა.
ერთი წელი არ იქნებოდა, რაც უცნობი ვაჟის მოულოდნელი სტუმრობით აფორიაქებულს, დედაქალაქისკენ გამოუწია გულმა, არადა ფიქრობდა, ამ ქალაქში, ასე, „პიკანტურ“ ტაქსის მძღოლად ჩავბერდებიო...
მაგრამ, ეგ მისი მშობლიური ქალაქი არ გახლდათ, იგი, იმ მხარეში, მთებში მივარდნილ დაბაში დაიბადა და გაიზარდა. როგორც, მერე თავად ხუმრობდა: „უაღრესად განათლებულ ველურეთში. ცხამეტი წლის ასაკში, ზღვისპირა ქალაქში გადაინაცვლა და აგერ ერთი წელი სრულდებოდა, მოულდნელი შემთხვვის გამო, თბილისში ნაჩქარევად ჩამოვიდა და ღამის გასათევად, იქამდე უცნობ ნათესავთან სტუმრად მისული, ჩარჩა...
აქაურ ახალგაზრდობას, ადვილად დაუხლოვდა, თავს შინაურულად გრძნობდა; ისე კი, კვლევითი ცენტრის თუ ინსტიტუტის, იმჟამინდელი „სწავლული მდივნის“ რუსუდან ფერიშვილის დეიდაშვილად ითვლებოდა, თუმც, ჩამოსვლამდე ნანახიც არ ჰყავდა.
უნებლიეთ, შუქრის მონაყოლი გაახსენდა და ცას შეაშტერდა.
თითქოსდა, თეთრი ღრუბლების ფთილებს შეფარებული ფრაგმენტი, მის მალულ გამოწვევას გამოეპასუხა და მასთან დაკავშირებულმა ეპიზოდებმა იწყეს ამეტყველბა:
კიბეზე, მკვრივად ნაგები,
დედიასთვის ახლობელი იერის ახალგაზრდა კაცმა ჩამოირბინა, სასტუმროს მენეჯერად მიჩნეული, ბუთხუზა ქალი,
უცხოელ სტუმარს,
უნებლიე რიდით შესცქეროდა და ბოლოს, გაუმართავი ინგლისურით,
გაუბედავად ჰკითხა,
ნომრით და მომსახურებით, ხომ კმაყოფილი ხართო, ვაჟმა პასუხად, კეთილად გაუღიმა.
–უფრო შინაურულად თუ შეიძლება, ჯერ ერთი, მე თქვენსავით ევროპელი ვარ,
წარმოშობით საფრანგეთიდან,
მაგრამ, საქართველოს, ძალზე ამაღელვებლად განვიცდი, მინდა ახლოს გავიცნო, ალბათ, შეგიძლიათ, ვინმე,
ისეთი შემომთავაზოთ,
კეთილი მეგზურობა, რომ გამიწიოს, სასურველია ავტომობილი ჰყავდეს...–საქმიანი წინადადებაც უმალვე მიადევნა.
–ახლავე! –არ დააყოვნა მენეჯერმა, თან, სტუმარს ნაჩქარევად აუხსნა, ჩემი დაქალია, მაგარი გოგო,
შეგიყვარდებათ...
–არა, სიყვარული არა...–შეკრთა ვაჟი და სავარძელში ჩადებული ჩანთა აიღო.
–არც იფიქროთ, კარატეში, შავი ქამრის მფლობელია,
უბრალოდ, საზრიანი და ყურადღუბიანია... ინგლისურად, ესპანურად და ფრანგულადაც შეუძლია დაგელაპარაკოთ...–მიმიკით მოუბოდიშა,
გვერდზე გადგა და ორიოდ წუთში დააიმედა–ათ წუთში, აქ იქნება.
მენეჯერის ინგლისური ბიჭმა,
მთლად კარგად ვერ გაიგო, მაგრამ ის რომ, მისი მომავალი მეგზური, მაგარი გოგო იყო და ინგლისურ, ესპანურ და ფრაგულ ენებზე ლაპარაკი ეხერხებოდა გაიაზრა.
–ძალიანც კარგი,
ძალიანც კარგი...
–დედია, მშვენიერ მეგზურობას გაგიწევთ...–დიახ, დიახ, საჭესაც ჩინებულად ფლობს და გარეუბნებსაც მოგატარებთ...
–კაი გოგო, ნუ გააგიჟე კაცი,
არ იფიქროს საშუამავლო ბიუროში მოხვდიო...–გაეხუმრა, იქვე მდგომი ხანშიშესული კაცი.
–იფიქროს მერე,
წააგებს რამეს თუ... ახლა,
კი არ გამიცვნია, ტექნიკუმში ერთად ვსწავლობდით, ისეთი ლეგენდარული და განათლებული ბებია ჰყავდა, რომ...
–აა, ახლა ბებიამისის გათხოვებაც მოინდომა!–სიცილი აუტყდა თანამშრომელს.
–გეყოფათ, ოტელის ავტორიტეტს გაუფრთხილდით...–გაისმა კიბეზე ჩამომავალი ადმინისტრატორი ქალის ხმა... და მერე თავისთვის ჩაილაპარაკა,–გადაგვძოვეს რა, ამ სოფლელებმა, და სტუმარს ფრანგულ ენაზე შესთავაზა,–ყავა თუ მოგინდეთ, რესტორანიც აქვეა...
–უკვე გეახელით, მსიამოვნებს ქართული ლაპარაკის მოსმენა...
–აი, მოვიდა კიდეც!–შესძახა ბუთხუზამ, და ვაჟს წამოეწია, ქუჩის განაპირას მდგომ წიგნების ყდებით მოხატულ ტაქსისკენ მიახედა,
რომლის გაღებულ კარიდან, სპორტულად ჩაცმული, დახვწილი ნაკვთების, მოხდენილი ქალიშვილი მკვირცხლად გადმოვიდა და დაქალს ღიმილიანი სახითა და ხელის აწევით მიესალმა.
–ძალიანც კარგი,
ძალიანც კარგი...–მოიხიბლა სტუმარი.
–მშვენიერი ტურნე გელოდებათ...–კიდევ ერთხელ დააიმედა ბუთხუზამ, ეტყობოდა დაქალის მონახულებაც უნდოდა, მაგრამ ზურგს უკან, ადმინისტრატორი ქალის გამჭოლ მზერას გრძნობდა. თუმც, თავისებურად გულის მოოხება მაინც გააგრძელა,––მართლაც ქალაქის მშვენებაა, არადა,
ეგეც ხომ ჩამოსულია, მაგრამ, უკვე, ბევრ მკვიდრ ქალაქელზე უფრო ქალაქელია... სხვათაშორის, აქაურები, რომ ბოტანიკური ბაღით თავს იწონებენ, მის განაშენიანებაში ბაბუამის დიდი შრომა ჰქონდა ჩადებული, მერე მოშურნეება დააბეზღეს, ხეთა თესლები და ნერგები, ძირითადად,
ნაცნობი მეზღვაურების დახმარებით, ხელისუფლებისგან ფარულად, კაპიტალისტური ქვეყნებიდან შემოაქვსო და თურმე, ციხეს ძლივს გადაურჩა, დაბაში დაბრუნება მოუწია, მაგრამ, ახლაც, ოცდაჩვიდმეტი წელი, ხომ არაა?!–ადმინისტრატოს ნიშნისმოგებით გახედა.
–რა მოპირული ენა გააქვს... ტყუილად ცდები ამ ოტელში, ისეთ პოლიტიკურ კარიერას გაიკეთებდი რომ...–ჩაუქარაგმა, ცოტა არ იყოს დაქალისადმი, მისი ერთგულებით გულმომბალმა ქალმა.
–საქმე ისაა,
ღალატი არ შემიძლია, თორემ...–უმალ მიაგება ბუთხუზამ–სამკითხველოსავით წიგნების ყდებით ტაქსის აფერადებაში მე ვეხმარებოდი, თავდაპირველად,
ქალაქის მერიამ ქუჩებში გამოსვლა აუკრძალა,
მაგრამ მერე გულშემატკივართა შედგენილ პეტიციას იმდენმა ვინმემ მოაწერა ხელი, ახლა,
დედიას ტაქსი,
ლამის კულტურულ მემკვიდრეობადაა აღიარებული...
ქალაქს ნაკითხ მგზავრთა ტიტულიც კი მიანიჭს,
ვინ იფიქრებდა...
–მართლაც, ვინ იფიქრებდა, და უცებ, ორი დღის გაცნობილ ტურისტს თბილისში აედევნა,–ადმინისტრატორმა, ზემო სართულისკენ გაუჩქარა.
–არ იყო, ასე, ვიღაც ტურისტი არ ყოფილა, ჩემიანად შევიგულე და...
ცაზე გათამაშებული სცენებით შეპყრობილი დედია გამოერკვა.
–კი, ნამდვილად, ვიღაც მაგნიზიპირებდა, მიმანიშნებდა, ჩვენ, შენს შესახებ, ყველაფერი ვიცითო.
და წარმოსახვაში ქაოსურად მოტრიალე სიტყვებში, შუქრის აღწერილი სტატიის შესავალი დალაგდა:
„მიწის
აჩემებული
კვლევა
თუ
ჩიჩქნა,
არქეოლოგიურ
აღმოჩენებს,
ვერ
მოგიმრავლებთ,
შიგადაშიგ,
ცას
ახედეთ,
რადგან,
ცა
ერთიანად
იმახსოვრებს,
რა
ხდებოდა, ხმელეთზე, წყალში,
ყინულოვან
არეალში,
უდაბნოსეული
მცხუნვარებით
გათანგულ
ქვიშაში;
ყველგან
და
ყველაფრში;
ცა
სუფთა
მატიანეა;
მთავარია
მის
შრეებში
შემალული,
ფაქტების,
ქრონიკობის
ამოცნობა
და
დანახვა
შევძლოთ.
ანუ
დავხელოვნდეთ
ხატოვან
აღქმათა
ობსერვატრიის
შეცნობა–მართვაში...“
მოაგონდა,
რომ
ერთი
პირობა,
ამ
ჩემი
მიამიტური
ხასიათისა
და
ფანტასტიკური
წარმოდგენების გამო, რამე
შარს,
არ
გადავეყაროო,
ნამალევად
„სიდინჯეში“
ვარჯიშობდა,
ასე
ვთქვათ,
გამოსწორებას
ცდილობდა.
„რაკი
ადამიანს,
ამ
უცნაურობებზე
ფიქრი
შეუძლია,
მსგავსი
რამეები,
სულაც
არ
არის
ფანტასტიკა;
ან
უკვე
ახდა,
ან
ახლა
ხდება,
მაგრამ
ყველა,
ვერ
ამჩნევს,
ან
მომავალში
ახდება...
მიჰქრის,
მიმაფრენს
ჩემი
მერანი...–და
ცხენს
შეუძახა.
დაქალად
შესახელებული
ნინუცა,
ეზოს
გალავანში
ჩატანებულ
ჭიშკართან
ელოდა.
შინაურობაში
„დღლაბას“
ეძახდნენ.
სახეფართო,
სისმსუქნემოძალებული
ოცდაათ
წელს
გადაცილებული
ქალი
იყო;
გასათხოვარი
კი
ეთქმოდა,
მაგრამ
თუ
ამაზე
დაუწყებდა
საუბარს,
უმალ
დამცინავად
ჩაიქილიკებდა;
–აქამდე,
არ
დავიმცირე
თავი
და
ახლა
ის
მაკლია,
ვიღაც
გაზმურტყლული
კაცის
აქოთებული
ტრუსიკები
ვრეცხოო.
ამაზე
დედია,
გულიანად
კისკისებდა
და
კვირობდა.
–კი
მაგრამ,
რა
მაინცადამაიც
გაზმურტყლული
და
რა
მაინდამაინც
აქოთებული,
უამრავი
სისუფთავის
მიყვარული
კაცი
დადის.
–არ
იცი
შენ,
მაინც
ზღმურტლიანები
არიან...–მოკლედ,
ასეთი
ხასითი
ჩამოუყალიბდა,
შინაბერობისკენ
მიდრეკილობის
თუ
ნაადრევი
ჰორმონანული
დარღვევების
ბრალი
იყო,
თავადაც
არ
იცოდა,
არც
სხვამ,
რადგან
ქალებთან
წაჭორავება
არ
უყვარდა.
მისი
ოჯახი,
აფხაზეთიდან
ლტოლვილად
ითვლებოდა;
ერთხანს,
მიმიჯნავე
ზოლში
სახლობდნენ,
საშიშროება
დიდი
იყო
და
ზღვისპირეთში
გადმოვიდნენ;
გაძარცვული
ქარხნის,
სანახევროდ
დანგრეული
საერთო
საცხოვრებელში,
ძლივს
მოიპვეს
თავშესაფარი,
–ორიოდ
ოთახი.
აი, იქ
გაიცნო
დედია,
უფრო
სწორად,
სატაქსაოდ
გამოსულ
ქალიშვილს,
ჩიხში,
სარემონტო
ვაგონებთან,
ოდეკალონებით
დასპირტული
ბიჭბუჭების
მიძალებაში
მყოფი
„დღლაბასთვის„
რომ
არ
მოეკრა
თვალი
და
მასზე
მოტრფიალე
ავტოინსპექტორის
ნაჩუქარი
„სირენა“,
არ
ჩაერთო
და
მოძოლადეები, არ დაეფრთხო,
სარემონტო
ვაგონთან
შებნელებულში
მიჩიხულს,
არ
დაადგებოდა
კარგი
დღე.
მაშინ,
ძირითადად
მთავრობის
დადგენილებით,
აკრძალულ
ტკივილგამაყუჩებელი
ფხვნილით
ვაჭროდა
და
მის
გადამრჩენელს
ერთხელ
ეხუმრა
კიდეც;
ქალიშვილობა,
შენ
შემინარჩუნეო.
ისე
კი,
დედიას,
შორიდან
ცნობდა,
რადგან
იგი,
ბუთხუზა
ლელას
ნათესავი
გახლდათ.
ამის
შემდეგ
კი,
მანაც,
მისი
დაქალობა
ინდომა.
და
როცა,
ბედნიერი
შემთხვევის
წყალობით,
სამიოდე
წლის
წინათ,
მშობლებთან
ერთად,
თბილისთან
ახლოს;
რომ
იტყვიან,
მამაპაპურად
გამართულ,
უცხოეთში
ჩარჩენილ
ნათესავის
ბინაში,
ოჯახთან
ერთად
გადმოვიდა
საცხოვრებლად,
დედიასაც
სთხოვდა,
ჩვენთან
ერთად
წამოდი,
არაფერს
მოგაკლებთო,
თუმც,
იცოდა,
შრომისმოყვარე,
თავდაცვითი
საბრძოლო
ხელოვნებით
გატაცებულ
„კუმირს“,
ვისაც
ზღვისპირა
ქალაქში,
შესაშური
იმიჯი
ჰქონდა
მოპოვებული
და
ახლობელ–ნაცნობები,
ქალაქის
„სავიზიტო
მიგებებასაც“
კი
ეძახდნენ,
სამოწყალოდ
ყოფნა
არ
უყვარდა.
ისე,
თბილისში
გამომგზავრებულ,
ასე
ვთქვათ,
გულის
ძახილს,
უცებ
აყოლილ
ქალიშვილს,
გადაწყვეტილი
ჰქონდა,
„დღლაბასთან“,
დროებით დაედო ბინა,
მაგრამ
ჯერ
რუსასთან
შეიარა,
რადგან
ლოგინად
ჩავარდნილი
დედამისი,
გარდაცვალებამდე
ხშირად
არიგებდა,
თუ
თბილისში
წასვლას
გადაწყვეტ,
აუცილებდად
ჩემი
დეიდაშვილითან
შეიარე,
ეგენი
შეძლებულად
ცხოვრობენ
და
აუცილებლად
გიპატრონებენო.
მაგრამ
აღმოჩდა,
რომ
ქალი,
რომელიც
დეიდად
ეკუთვნოდა,
კაი
ხნის
გარდაცვლილი
იყო;
სამაგიეროდ,
რუსა,
ნათესავდ
მოვლენილის,
ანუ
დედის
ბიძაშვილის
შვილის,
გულღიად
შეხვდა.
მანამდე
უცნობი
ქალიშვილით,
გაცნობისთანავე
მოიხიბლა.
–რაღამც
ჩემამდე
მოაღწიე,
ფეხსაც
ვერსად
დაძრავო
და
ერთი
კვირის
მერე
შეაპარა,
შენზე
უკეთეს
დამხმარეს;
ვერც
ვიპოვნიდი,
მშვენივრად
ვუგებთ ერთმანასო.
დრო
იყო
ისეთი,
ზოგს
საკუთარ
ბინაში,
მარტო
ღამის
გათევაც
კი
აფრთხობდა.
–რა ხანია
გელოდები,
წამოსვლაც
ვიფიქრე,
მაგრამ
ჩემები,
ფერმიდან,
ჯერ
არ
დაბრუნებულან...
ახლახან,
ტელევიზორში
გადმოსცეს,
პროვაკატორებმა
სტუდენტობა
ყალბ
მისამრთზე
გაიტყუეს,
მაგ
გავიადინა–თუთიყუშების
მოშენებას,
თურმე
ციცინათელების
ტბის
ქვემოთ,
რომ
ნაკრძალია
იქ
აპირებენ,
აქაურობა
კი,
იუნესკოს
მიერ
მსოფლიო
კულტურული
მემკვიდრეობის
საგანძურად
ყოფილა
გამოცხადებული.
–მეც,
მაგას
ვფიქრობდი,
ფრინველების
ფერმას
კი
არა,
ნაკრძალს
ჰგავს
მეთქი,
მაგრამ
„ოცნებისტები“,
მაგ
ნაკრძალშიც,
რაღაცას,
საიდუმლოდ
ხლაფორთობენ...
–მაინც
რას?!
–რა
ვიცი,
მგონი
უცხოპლანეტელებს
მასპინძლობენ...
–იტყვი
რა,
შენც...
ამის
შნო
ვინ
მისცა
მაგათ,
ეგენი
ჟირაფებს
და
ნიანგებს
უძმაკაცდებიან!–შეეცადა
შეეკისკა,
მაგრამ
უნებლიეთ
ხმა
დაუბოხდა
და
ხველა
აუტყდა.
დედია
ცხენიდან
ფიცხლად
გადმოვიდა,
ზურგზე
გაშლილი
ხელი
შემოსცხო.
–აბა
კარგად,
ჯერ
ხმა
დაიყენე
და
მერე
იკისკისე,
რაღამც
მოსულიერდი,
დამშვიდებული
წავალ...
–სად
მიდიხარ,
მალე
ჩემები
დაბრუნდებიან,
ხომ
იცი,
ყველას,
როგორ
უყვარხარ
და
დედაჩემი,
რა
შებრაწულებს
მოგართმევს...
–სათითაოდ
ჩამიკოცნე,
მაგრამ
პროტესტანტები
და
შუქრი
მელოდება...
–ამ
შუქრის
გაცნობას,
ვერ
ვეღირსეთ,
რა
გახდა
ასეთი,
თანაც
წარმომავლობით
წიორა
მთიდან
ყოფილა...
–ეგ
მე
არ
ვიცოდი?!
ისე
კი
მეხუმრებოდა,
მეც
თქვენებური
ვარო...
–ლელას
გამოუჩხრეკია,
ხომ
იცი
მაგის
ამბავი,
კიდევ
კარგი
არ
დამავიწყდა... ორი დღეა
გირეკავს,
ვერ
ვუკავშირდებიო...
ანდრეანოს
შეუვლია,
კაკაოს
პაჭკების
მთელი
ყუთი
უჩუქებია,
შენი
ნახვა
ძალზე
ნდომებია,
მაგრამ
იმ
დღესვე
გაფრენილა...
–ძალზე
თუ
უნდოდა,
იმ
დღესვე
არ
გაფრინდებოდა...
–არა,
არა,
ძალზე
სიყვარულით
ახსენებდაო,
მთელი
საქართველო
მოუვლია,
თქვენს
დაბაშიც
ყოფილა;
ზოგი
რამ
კიდევ
მაქვს
დასაზუსტებელი,
ალბათ,
ერთი
თვის
შემდეგ
დავბრუნდებიო...
–მერე
რა
აჩქარებდა...–ზერელედ
ჩაილაპარაკა
დედიამ
და
განაწყენებული
რუსა
ნაჩუქარ
„რავში“
ჩაჯდა.
–მათქმევინე
გოგო,
ძაან
ეჩქარებოდა
თურმე,
გარდაცვლილი
დედის
მემკვიდრეობის
გამგებლად
უცვნიათ
და...
–რა
მემკვიდრეობის?!
–კაკაოს
პლანტაციები
და
საწარმოები
ახსენა...
დედიას
კისკისი
აუტყდა.
–გაგიჟდები
აბა
რა
იქნება...–და
ავტო
დაძრა.
–მათქმევინე
გოგო...
რომ
იცოდე,
თურმე,
რა
საყვარლად
გკითხულობდა,
დედილა
სად
არისო..მერე მამაშენის ვინაობის დადგენაც უცდია, ხელის თხოვნა, ხომ არ გადაწყვიტა ნეტავ, აბა გვიობანავია კაკაოში.–მიაძახა
დღლაბამ,
მაგრამ
დედიამ მხოლოდ ფრაგმენტი
გაიგო,
გასძახა კი:
–რომ
გამოვიძინებ,
ლელას
დავურეკავ!
***
ბედისწერის ხლართები
არც
არვინ უძებნია, არც არვინ მოუკითხავს, არც ლელასთან დაურეკია; სისხლისმიერ ნათესავთან
მოუნდა, თავისი დარდი ამოეფრქვია და ესიამოვნა, რუსა, რომ შინ დახვდა, ტელევიზორის
ეკრანს მიჩერებულმის ოთახში შესულს აღტაცებით გამოხედა:
–მშვენიერი
იყავი ახალუხითა და ფაფანაკით, ცხენზე ამხედრებული, ოღონდ შევშინდი...
არც
მობილურზე პასუხობ! ხომ არ აიყვანეს მეთქი...
–ერთი
მაგათიც, ახლა სხვა რამეზე ვარ გამწარებული, ვნატრობდი, ნეტა რუსა შინ დამხვდებოდეს,
გულს მოვიჯერებ, შენზე ახლობელი, არც არავინ მყავს...
რუსა
მოეხვია.
–შევრჩით
ერთმანეთს ორი ობოლი...–და ჩაკოცნა.
–შენ
რა იცი ობლობის, ობოლი და გაუბედურებელი მე ვარ... ნეტა, რა ვარსკლაზე დავიბადე მე
უბედური, მამას ვინ ამბობს, საკუთარი გვარიც არ ვიცი, არც, არავინ იცოდა, დედაჩემმა
სამარეში ჩაიყოლია; თუმც, მე მგონი, არც მან იცოდა; არა; ის კაცი არაფერ შუაშია, გადაწყვეტილება
მე მივიღე, ის კაცი, არაფერ შუაშია... შუაში, როგორ არაა, შეგაცდინა და მიგატოვაო,
არ თმობდა ბებიაჩემი, დედაჩემი კი, არავისაც არ შევუცდნივარ, მე გადავწყვიტე ასეო,
ვიცი, ერთი სული გაქვს, პრკურატურაში უჩივლო, შენი გულშემატკივრებიც არიან ჩასაფრებულები,
არვის არ მივცემ ამის უფლებას, რაღაც ფანატიკურ
ერთგულებას იჩენდა იმ უცნობის მიმართ, რომლის გვარიც, კი არ იცოდა, ის კი არა, მგონი,
მისი სახელიც არ დაუმახსოვრებია... იმაზეც
დიდი მადლობელი ვარ, რომ დედუნია მაჩუქაო, დედუნიაც იმიტომ დამარქვა, თავიდანვე განსაზღვრა,
მხოლოდ მისი, დედასი ვიყავი. უცნაური ქალი იყო...–და ქალიშვილი უეცრად აქვითინდა.
რუსამ
დამშვილება დაუწყო.
–რა
მხდა ასეთი, ადრე ასეთ თემებზე საუბარს გაურბოდი, ახლა კი, უცებ...
–ესეც,
არ ვიცი, მაგრამ გული მიგრნობს, ჩემს ცხოვრებაში, რაღაც მნიშვლენოვანი ხდება, მე კი,
აზრზე არ ვარ...
–მთლად
ნუ გადამრევ!–გახუმრება სცადა,–თუმც შეკრთა.
–არა,
ისეთი არაფერი, ხომ იცი, ჩემი აქ ჩამოსვლის მიზეზი; უცხოეთიდან ჩამოსული, ჩემზე უმცროსი,
თუ სახე ჰქონდა ისეთი, ნახვისთანავექ ისე ახლობელად მეჩვენა, გამომშვიდობებისას გადავკოცნე
და გნახახავ მეთქი შევპირდი, უნებლიეთ მომივიდა, ის კი, როგორც ჩანს დაფრთხა, სადღაც
განუწყვლივ რეკავდა, თან მალულად მითვალთვალებდა, მერე უცებ, აეროპორტში მიმაყვანინა
თავი. და მანქანიდან გადასული, პირდაპირ შენობაში შევარდა, ალბათ იფიქრა, კიდევ არ
გადამკოცნოსო...
–ნუ
აზვიადებ, შენს კოცნას, ბევრი ნატრობს...
–არა,
შორიდან კი მომიბოდიშა, თბილისში ჩასვლა მთხოვეს, ის ჩემი მეგობარი შეიძლება ხვალ გაემგზავროს
და უნდა მივუსწროო; მაგრამ, მაინც ავფორიაქდი, ბოდიში უნდა მოვუხადო მეთქი და მეც აქეთკენ
გამოვქანდი, აგერ ახლა დაქალმა მომაძახა მამაშენის ვინაობით დაინტრესებულა, დაუბარებია,
რომ დავბრუნდები, აუცლებად მოვინახულდებო...
–ვის
მამაშენს, ხელის თხოვნა თუ უნდოდა, რას გარბოდა..
–კაკაოს
ბიზნესი მიუღია მემკვიდრეობად...
–მთლად
ფანტასტიკურია თუ უბრალოდ მძაფრსიუჟეტინი?!
–ჰო,
ვჩქარობ, კაკაო არაფერ შუაშია, ჩემი გამოქცევაც წინასწარ მქონდა ჩაფიქრებული, ერთი
ბიჭი, ჯიშად ავტოინსპექტრები გადამეკიდა, დედაფალივით გაცხოვრებ, ოღონდ გამომყევიო
და უფრო იმას დავუსხლტი...
–აქ,
ხომ არ გაწუხებს...
–არა,
ეტყობა, აქტივისტი ქალები არ მოწონს!
–ის
უცხოელი იპოვე?
–ეტყობა,
ისიც ემოციურია, როგრც ჩანს, ვიღაცის კვალს ადგენდა, მე რომ თბილისში ვეძებდი, იქნება,
სადმე გადავაწყდე და ბოდიში მოვუხადო მეთქი, ვაჟბატონი, საქართველოს კუთხეებს ეცნობოდა,
ჩვენს დაბაშიც კი შეუვლია, ნეტა იქ რა უნდოდა?!
–ალბათ,
მამაშენის ნახვა...
–კარგი
რა, შენც ნუ მაქეზებ... იქ, დედაჩემიც, ვერ დახვდებოდა, რა მიყო საცოდავმა, თავად ხომ
გაიწამა თავი, მეც, დაბოღმილი დამტოვა, დედუნია, დედუნია!–და კვლავ აქვითინდა.
–კარგი
ჩემო კეთილო, მშვენიერო და გონიერო, კარგი დამშვიდდი...–კვლავ მოეხვია რუსა და უცებ,
მოგონებაში, თითქოს ქვეცნობიერმა ამოუგდო.–დაიცა, დაიცა მგონი დედაჩემთან მეგობრობდა,
ეჭვი მაქვს, მიმოწერაში იყვნენ; მაშინ, ინტერნეტზე ბევრს, წარმოდგენაც არ ჰქონდა, ერხელ,
შემთხვევით შევესწარი, რა კარგი კალიგრაფია გქონია მეთქი! მოვუწონე... უფრო სწორად,
სიტყვა კალიგრაფიის ცოდნით მოვიწონე თავი...
–ხომ
არ უთქვია, რას წერდა?
–არა
დედაჩემი, თავის შინურ ამბებში არ მრევდა, რომ ჩავეძიე გამიმხალა, ჩემს დეიდაშვილს
ვუგზავნი პასუხს, კარგი გოგოა, მომენდო და ვერ დავაღალატიანებო, ისე, მამაშენს მაინც
ნუ ეტყვი, არ უყვარს, მისი თანხმობის გარეშე...
–არა,
არა მეთქი ვშეპირდი, მამაჩემს, მართლაც უყვარდა კონტროლი, სამინისტროში, მომარაგების
უფროსი იყო და შიშობდა, რამე საეჭვო არ წამოგვცდენდა...
–რა
თქვი მომენდოო, ალბათ ირინასგანაც მოსდიოდა ბარათები? სად ინახავდა ხომ არ იცი...
–არც
დავინტერესებულვარ, მაგრამ მამაჩემის თვალს, ნამდვილად მოარიდებდა...–რუსა ჩაფიქრდა,
არც მისი გარდაცვალების მერე გამხსენებია, დედაშენს საერთოდ არ ვიცნობდი, დაიცა...
დაწვით არ დაწვავდა...თავისიანად მიაჩდა,–სხვენი, ზანდუკი და მისთანები ჩვენ არ გვქონია,
ჩემი და სოფლელ ბიჭს, რომ გაჰყვა და მამაჩემი გაგიჟდა, ჩვენც შეძრულები ვიყავით, სამინისტროს
მომარაგების უფროს, თურმე, მინისტრის შვილიშვილი ყოლია, სასიძოდ შეგულეული და სრულ
ჭკუაზე აღარ იყო, ყველაფერს ამსხვრევდა, ჩემი და მკვდრად გამოაცხადა. დედაჩემმა იას
ოთახი ჩაკეტა, მერე კი გააღო, მაგრამ მამაჩემი შიგ არ შედიოდა, მე რომ დავბრუნდი, ბინაში
რემონტი გავაკეთებინე, მეზობლის ოთახებიც შემოვიერთე, იას ოთახიც გადავაკეთე, მაგრამ
მისი ნაქონი კარადა, მისეული ნივთებით და ტანსაცმლით მხოლოდ დავასუფთავე და... ჩემი
და ოჯახთან ერთად საფრანგეთში გადავიდა და მე კი ვიმედოვნებდი, მაგრამ აქეთ ჩამსვლაც
არ უნდა, მე მაინც ვუნახავ მის ოთახს და განჯინასაც, სადაც მისი გოგოობის ტანსაცმელი
და
–ის
განჯინა უნდა ვნახო...–და დედიამ მასპინძელს მუდარით შეხედა.
მართლაც,
განჯინას კაკლის ხიდან დამზდებული ძირის ქვემოთ სამალავი აღმოაჩდა იმ სამალავში კი,
ოქროს საათსა და ბეჭდების მოშორებით, გაზეთებში გახვეული ბარათები და წიგნაკებში, ირინას
მიერ ჩაწერილი დღიურები აღმოჩნდა:
„ჩემს
უსაყვარლეს დას“, მე რომ წავალ, იცოდს ვინმემ... ეწერა ზედ გაკრული ხელით.
–ჯერ შენ, თავად ჩაუჯექი, მერე თუ საუბრის ხასიათზე იქნები,
აქ ვარ...–რუსა, ავადმყოფი თანამშრომლის მოსანახულებლად წავიდა და დედია, მოპოვებულ დედისეულ „აღსარებასთან“
მარტოდ დატოვა.
თავი, რომ მარტოდ დაიგულა, მხურვალედ ჩაკოცნა წიგნაკები;
ფურცელ–ფურცელ გადაათვალიერა, მაგრამ თავდაპირველად ერთიანი შინაარსის გამოტანა, ვერ
შეძლო, ეჩვენა დედამისი, უმეტესწილად სპონტანურად აკეთებდა ამ ჩანაწერებს და მერე,
თავის გულის მესაიდუმლედ მიჩნეულ რუსუდანის დედას უგზავნიდა, თითქოს შიშობდა, დაბაში
ავად მოთვალთვალე, ვინმე მზაკვარს, მისი მოპარვა და
საჭორაოდ, ხალხში გატანა არ მოესწრო. და იმის იმედით, რომ
დეიდაშვილთან მათ საფრთხე არ ელოდა, ალბათ, ჩანაწერის წაუკითხავასაც არ ცდილობდა
ჩანაწერები კი ამგვარი შინაარსისა გახლდათ:
წლების წინ, ჯერ კიდევ, საკმაოდ გულუბრყვილო, საამო გარეგნობის ქალიშვილი, რომელიც, თავისი დაბის გამორჩეული მკითხველი გახლდათ, გარეგნულად, ვაჟკაცად შეღერებულ ვაჟს, სიყვარულით მიენდო. მაგრამ, როგორც იტყვიან ისარგებლა, მისი გულუბრყვილობით
და მშობლებისა და სანათესაოს
დახმარებით საზღვარგარეთ
გაიძურწა. ირინე არ გატყდა, ზღვისპირა ქალაქში დაბრუნდა და ცოტა ხნის შემდეგ, რომ შეამჩნია,
ორსულად იყო, ექიმბაშ ქალთან აბორტი გაიკეთა და თითქოს, კაცის სახსენებელიც შეიძულა,
განმარტოებით ყოფნა და სიარული დასჩემდა. ერხელ, ალიონზე სანაპიროზე გასულს ჩაეძინა...
–თქვენ რა აქ გამოძინებას აპირეთ?!–დასძახოდა ვიღაც –გაიღვიძეთ,
გაიღვიძეთ!–
ირინას ასე ეჩვენა, ზღაპრული პრინცი აღვიძებდა; კაცის გარეგნობით
მოიხიბლა.
–ისე ლამაზად გეძინათ, ცოდვად მომივა თქვენი გაღვიძება,
მაგრამ ჯერ კიდევ საკმაოდ გრილა და ხელი გაუწოდა; –წამოდით, სასტუმროში რესტორანია,
მძვენიერ ყავას ადუღებენ, ჩემს რეისამდე, მთელი ათი საათია და საუბარსაც მოვასწრებთ...
მოხიბლული ირინა უცნობს ბრმად მიჰყვა.
იმ კაცს, თავისდა მოულოდნელად ერთიანად მიენდო, კარგა ხანი
იყო, მამრისგან ასეთი ყერადღება არ ეგრძნო. მოეჩვენა კაცი, ქართულის გახსენებას ცდილობდა.
გამოტყდა კიდეც, დლეგაციას გამოვეპარე და ერთი დღით, უახლოეს
საქართველოში ჩამოვედი; ბედმა საჩუქარი გამიკეთა, შენნაირ მშვენებას შემახვედრაო. შესთავაზა
საუბარი, მის ოთახში გაეგრძელებინათ. ირინას არ გაუპატიჟნია, მერე დილით, მძინარე კაცის
გაღვიძება არ უცდია, თავისი საქციელის რცხვენოდა.
ისე კი, ერთავად ტკბილად იგონებდა, მასთან გატარებულ დროს;
მერე იგრძნო, რომ ახლაც დაორსულებული იყო, გადაწყვიტა ამჯერად, ბავშვი შეენარჩუნებინა
. გადაწყვიტა შინ დაბრუნებულიყო, თავის მოვლა ესწავლა და ბავშვის გაჩენამდე, თავისთვის,
უხმაუროდ ეცხოვრა.
ამ ამბავს, ქალიშვილის უცნაუროებებით შფოთვა ნაგემები ელისაბედი,
წინდახედულდ შეხვდა; შენ ოღონდ ჯანმრთელად იყავი, თავს მიხედე და ჩვენ, არფერს მოგაკლებთო.
მერე, კი, როცა
მშოიარობამ, ასე ვთქვათ წარმატებით ჩაირა, გახარებულმა ირინამ:
დედია, დედია მოვიდაო და მისიანები გააფრთხილა, ყველამ იცოდეთ, ეს გოგო
დედასია და სხვა სახელი, არც გამაგნოთო.
სამიოდე დღეში, ელისაბედმა, მისი მეუღლის თასნობით და ახლო
ნათესავებთან ერთად
ბავშვის, ამქვეყნად მოვლინებაც კი აღნიშნეს.
ჩვილობა დედიამ, რომელსაც
ბებიამისი მოფერებით, სხვებისდა მალულად ულის ეძახდა. უმეტესად, ბაღთან მდებარე, ბარე ასი წლის წინათ, ჯერ კიდევ, წერა–კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების მოთავე კაცთა თაოსნობით, მასიური ქვებისგან ნაშენ ბიბლიოთეკის შენობაში გაატარა; თაროებისგან გამონთავისუფლებულ ბიბლიოთეკის კუთხეში დადგმულ, ხელოსნისგან საგულდაგულოდ მოჩუქურთმებულ –აკვანში.
რადგან, დედამისს მოულოდნელი აქვითინება დასჩემდა
და მიმხედავად, ექთნობა გამოვლილი მეზობლის
ქალი მიუჩინეს; თავად დედია, ჯანმრთელი
და მხიარული იზრდებოდა.
ელისაბედი, განთლებული ქალი გახლდათ, ყმაწვილქალობაში, ზღვისპირა ქალაქში მდებარე ინსტიტუში სწავლისას, ერთხანს, პოეტების მუზადაც კი ქცეულიყო და მშობლიურ დაბაში დაბრუნებულმა, თითქოს, ლეგენდარული შეფერილობის ფეროვნება ჩამოიყოლია; რადგან, ნაადრევად გარდაცვლილი და მაინც, გამორჩეულად სახელოვანი პოეტის დანატოვარი ლექსების ადრესატად ითვლებოდა.
თუმც, მის მომავალ მეუღლეზე, სწავლულ აგრონომზე, მშობლების რჩევით გათხოვდა, მისდამი, რიდი და სიყვარული, მათი ოჯიხის განუყრელი თანმდევი გახლდათ და ერთადართი ქალიშვილ ირინასგან გაჩენილ გოგოს, თავს ევლებოდა.
ერთხელაც, დაბაში და მის გარეთ ცნობილი სწავლული აგრონომი, თუმც, რეპრესიის ხანა, კარგა ხნის ჩავლილი იყო, ვიღაც მავნემ, ისევ დააბეზღა, საზღვარგარეთთან
ჯაშუშობსო, სწავლულს მოუწია, კვლევით ინსტიტუსს გასცლოდა; არადა, მემცენარეობასა და ნიადაგმცოდნეობაში ბევრი საკამათო საკითხის გონივრულად გადაწყვეტა მოსდგამდა. სხვადასხვა სამეურნეო შეკვეთას ასრულებდა. ზოგჯერ დაბიდან, ათეული კილომეტრის გავლა, ველოსიპედით უწევდა.
ერთხელაც ხის ძირში გარდაცვლილი იპოვეს. მერე ირინამ, მისი „გასაიდუმლოებული“ დღიური იპოვა, რომელშიც მეუღლისადმი, მიძღვნილი, ხატოვანი ალეგორიებით შემკული ლექსები იყო განთავსებული. აღტაცებულმა , ადგილობრივ გაზეთის რედაქციასთან, ისე შეამზადა მათი გამოქვეყნების სცენარი, რომ დედისთვის
არ არ გაუმხელია...
და როცა ლექსები გამოქვეყნდა, ბიბლიოთეკაში შეკრებილმა დაბა „ფერადას“ მკითხველთა საზოგადოებამ, გაზეთების ეგზემპლიარები, თაიგულებთან ერთად, მიართვეს. ერთ დროს, ლეგენდარული პოეტების მუზას,
არ გაჰკვირვებია, თუმც, მერე, თვითნაბად ტალანტად აღიარებული მეუღლის ლექსები, რომ წაიკითხა, გვარიანად წაიცრემლა, თან, იმის დაჯერებაც უჭირდა, მის აგრონომ ქმარს, იმგვარი, ხალასი პოეტური ნიჭი, რომ გააჩნდა და წლების მანძილზე ამის დამალვა შეძლო.
ასე რომ, ბებია და შვილიშვილს ბესარიონის გარდაცვლალებამ გული კი დასწყვიტა, მაგრამ მისმა დანატოვარმა სიურპრიზმა, ორთავეს მხნეობა შესძინა და სიცოცხლისადმი სიყვარული განუახლა.
თითქმის, ბიბლიოთეკაში გაზრდილმა
დედიამ ლამის ზეპირად იცოდა, მისი კუთხე–კუნჭული, იქ გამართულ ლტერატურული შეხვედრების ერგული დამსწრეც გახლდათ, მერე კი, გულმხურვალე მონაწილე... შიგადაშიგ, სპორტულ კლუბში, „კარატეზე“ დადიოდა, რაკი ობოლი ვარ, ვინმე, ადვილად დაჩაგვრა არ მომინდომოსო. სკოლის დამთარების შემდეგ, მეზობლის რჩევით, რომელიც, დაბაში მდებარე სასოფლო–სამეურნეო ტექნიკუმში, ქართულ ენასა და ლიტერატურას ასწავლიდა, და ხშირი მოწმე იყო, გოგო, როგორ სიყვარულს იჩენდა, ბაბუიის გაშნებულ ბაღის მიმართ, სწავლა ტექნიკუმში განაგრძნო, თანაც, სოფლის ბიბლიოთეკის შესახებ, მონოგრაფიის მაგვარი, კვლევის წერა წამოიწყო, შიგადაშიგ, იმ სახელოვან პერსონებზეც აკეთებდა ლიტერატურულ ჩანაწერებს, რომლებიც სხვადასხვა დროს, დაბის სამკითხველოს სტუმრობდნენ.
მერე ბებიაც გარდაიცვალა; დედიამ მასთან განშორება ძალზე მტკივნეულად გადაიტანა, თუმც,
ირინას იქ დარჩენა, საერთოდ აღარ უნდოდა, და რელიქვიასავით შემონახულ სახლკარზე, გული აიყარა. და მამისეულ სანერგესთან
ერთად მათი ყველაფრის გაყიდვა და ქალიშვილთან ერთად ზღვისპირა ქალაქში გადასვლა გადაწყვიტა.
ასე იყო, თუ ისე, პირველი
შეყვარებულის ოჯახმა, რომელსაც, თურმე ეჭვი გასჩენოდა,
ნიჭითა და უნარებით გამორჩეული
გოგო, ჩვენ სისხლსა და ხორცს ჰგავს; როგორმე
უნდა დავუახლავლეთ და უკან დავიბრუნოთო, ახლობლებისგან მიტოვებულ ობლებივით აწრიალდნენ
და დედიას თავხდურად, თავის შეხსენების მიზნით უსაფრთებოდნენ.
კი, მისი რიდიც ჰქონდათ, რადგან, ყალბი ნათესაობის კანდიდანტები ერთი–ორჯერ, თავისი
შემართებით გვარიანად დააფრთხო, მაგრამ ირინამ რომელიც ჯემპრებისა და წინდების ქსოვაში
დაოსტადდა; უკვე, სხვაგვარად დამოუკიდებლად
და გამოჯანმრთელებულად გრძნობდა თავს და თავისი დაიჟინა. რა თქმა უნდა, ის არგაუმხელია,
იმ ადგილის ხშირი მონახულებასაც ეიმედებოდა
სადაც დედიას მამა გაიცნო.
ქალიშვილი აქვითინდა, მერე შეშინდა, დედაჩემისგან, ხომ
არ გადამედოო, ქვითინი შეწყვიტა და წაკითხულისგან მოზღვავებული ემოციების გასაზიარებლად
რუსუდანს დაურეკა. წასაკითხი კიდევ მაქვს, მაგრამ შენთან საუბარიც მომინდა; იქნებ შესძლო და ადრე დაბრუნდეო.
თავად კი კითხვა განაგრძნო.
***„ხატოვანაღქმათაობსერვატორია“ –"გული, გრძნობა და გონებაერთმანეთზედა ჰკიდიან...“–ზმანებებში შეწოვილი სიცხადე …–ტვინაარეული საიდუმლო აგენტი, თუ...
( სათავგადასავლო რომანი)
"გული,
გრძნობადაგონებაერთმანეთზედაჰკიდიან...“
–კი, არის
ჰიპოთეზები,
რომ,
ყოველი
ადამიანის
სულს
შეუძლია
ფრენა,
ზოგი
დაფრინავს
კიდეც,
მგრამ,
ვერც
გრძნობს,
მით
უფრო,
არაფერი
ახსოვს...
ცხადადად,
მეც
ვერ
ვიხსენებ,
მაგრამ,
ძილში
წამომდგარი
და
მაგიდასთან
სავარძელში
მოკალათებული,
ხშირად,
სუფთა
ფურცლებთან
ლუნატიკივით
ვიქცევი,
ისე
ვწერ,
სინათლეც,
არ
მჭირდება...
...
ამასობაში, ქალაქის ბინადართა და მის გამორჩეულ დამსვენებელთა მეხსიერებაში, სასიამოვნოდ გათავისებულ, კლიენტთან შესახვედრად მიმავალ „ვიქტორინა–ტაქსის“, მძღოლს, ბიძია გაბომ, თამაშ–თამაშით, გზა, თავისი „რელიქვიური“ ლიმუზინით გადაუღობა.
„ეს რამ გადარიაო?!“ გაიკვირვა დედიამ
იმან კი ფანჯრიდან მიუმღერა:
–ტურფა, რად გამირბიხარ!..
–რაო, ბიძაჩემო, ხომ არ დაისიცხე?!–სიცილით მიაგება ქალიშვილმა.
–ტელეფონზე არ მპასუხობ, ამ მშვენიერ ქალბატონს კი, ისე ეჩქარება შენთან შეხვედრა, უფრო სწორად, შენს კლიენტთან... ამ ქალბტონსაც; საქართველოს ეშხი შეყრია...–ბერიკაცი შეეცადა „ლიტერატურული კილო“ ჰქონოდა.
და ამ დროს, ლიმუზინიდან გადმოსულმა, ახალგაზრდული იერის ქალი, ლელას ტაქსში მარჯვედ ჩაჯდა და მძღოლს ინგლისურ ენაზე სთხოვა:
–ნუ დაყოვნდებით, გზაში აგიხსნით...
დედიამ უნებლიეთ, მისი უბრალოება შეიგრძნო.
მანქანა ფრთხილად დაძრა და უცაბედად მოვლენილი მგზავრი, სარკეში ინსტიქტურად თბილად შეათვალიერა.
ქალი საზურგის ფართო ჯიბეში მოთავსებულ წიგნებს დაჩერებოდა, მერე ერთი მათგანი ამოიღო და ლელას, თითქოსდა ახარა:
–ვაუ–ვაუ! ჩემი საყვარელი წიგნი...–ხელში, კანემანის „იფიქრე სწრაფად, იფიქრე ნელა“. ეჭირა.
–სასიამოვნოა...–ღიმილით შეაგება მასპინძელმა,–მაშ, ინსტინქტი არ გღალატობთ...
–ჰო,ჰო, რაც... ბოდიში, მგონი ვერც მოგესალმეთ... ისაბელ გარსია...
ლელამ, კიდევ უფრო დაკვირვებით შეათვალიერა.
–თქვენ, ალბათ, ანდრეს ახლობელი ხართ...–თითქოს მიუხვდა–მივიღე თქვენი წერილი, მართალი გითხრათ, მის შინაარსში გარკვევა, მთლად ნათლად, ვერ შევძელი და პასუხი, ამიტომაც დამიგვიანდა, თანაც, ანდრე, ჩემდა მოულოდნელად თბილისში გაემგზავრა...
–ჰო სასტუმროში მითხრეს და მირჩიეს დაგლაპარაკებოდით...
–მეგონა მესიჯი საფრანგეთიდან გამომიგზავნეთ...
–სწორედაც, იქიდან ჩამოვედი... დედის გულმა ვერ მოისვენა...
–ჰო, წერილში გულის გადანერგვაზე გქონდათ საუბარი...
–დიახ, აგერ, უკვე ხუთი წელიწადია, ანდრეს დედის გულს ვატარებ, ბევრი ვიწვალე და როგორც იქნა, ამ გულის წყალობით მის კვალზე გავედი...
–რაა?!–დედიამ ტაქსი გააჩერა,–შემოტრიალდა ქალი უფრო ფხიზლად შეთვალიერა–მაგრამ, მას ხომ ცოცხალი ჰგონია...
–ჰო, ჩემი გული ძალზე მწველად განიცდის ამას... გონება კი, გულის მორჩილებაშია, როგორც ჩანს, სილვიას სიცოცხლეში მისტიურ, უჩვეულო არსებებთან ჰქონდა კავშირი...–და ქალი, უცებ, თითქოს გამოერკვა,–ოღონდ არ შეშინდეთ...
–ეგ ნუ გადარდებთ, რაც მე ფანტასტიკა წამიკითხავს...–თავისუბურად გაუშინაურდა იგი,–ანდრესგან ვიცი, სამი წლისა თუ იქნებოდა, დედამისი, საფრანგეთიდან, რომ გაემგზავრია, ანდრე, თავის მეგბარ ქალთან დატოვა, ვერ გაუგია, რა აუცილებლობა იყო ასეთი, რომ ჩვილი მიატოვა და ჯუნგებში გადაიკარგა.
–ბიჭი, სად არის?– ჩაეძია ისაბელი–გული მიგრძნობს, რომ ვიღაც ახლობელს ეძებს...
–მამამისს, ანუ, ვგონებ მამაჩემსაც...–გულღიად გააგრძელა დედიამ...– ესც ფანტასმაგორიაა, მეც, ცოტა ხნის წინათ აღმოვაჩინე, რომ მამჩემი, სულაც არ არის მითიური არსება და ჯერ, არც ის ვიცი, ნაღდად მამაჩემია თუ... თუმც, ეჭვი მაქვს, რომ ანდრე და მე ბევრი რამით ვგავართ ერთმანეთს... დალაგებით, ვერ აგიხსნით,–ანდრემ ეტყობა, რაღაც მნიშვნელოვანი ჩემზე აადრე გაიგო, დამირეკა, ძალიან გაფასებ, გენდობი, მაგრამ, თბილისიდან საფრანგეთის საელჩოს ატაშემ, ჩემმა მეგობარმა დამირეკა, მამაჩვენი ვგონებ, რაღაც სკანდალში გაეხვა, მივაგნებ, შენს წარმომავლობასაც დავაზუსტებ და შეგატყობინებო–დედიამ სიცილი ვერ შეიკავა,–ახლა კიდევ, ეს, თქვენი ამბავი... ხუთი წლის წინათ დედამისი თუ ცოცხალი იყო, რა გული უძლებდა, რომ...
–მეც, დიდი ხანი არაა, რაც ჩემი გულის ყოფილი თანამგზავრის, უფრო გასაგებად ყოფილი დონორის ვინაობა, რომ გავიგე... ტრაგედია დატრიალდა და ეს გულიც, შემთხვევით მერგო... სალვადორში, საფრანგეთის საელჩოში, თარჯიმნად ვმუშაობდი, თავდასხმისას, გულში დამჭრეს, სილვიას გული; რომ არა, ვერც გადავრჩებოდი, იმავ წუთებში, ჯუნგლებიდან ნარკოკლანების გასანეიტრალებლად წასულმა, არმიის რაზმების თანხლებმა სამედიცინო დახმარების ბრიგადამ, ვეტმფრენით კლინიკაში, სადაც მე ვიწექი, შეტაკებისას დაღუპულ ადამიანთა, ორგანოები შემოიტანა და ეს გულიც მე მერგო, გარდა იმისა, რომ, სასიკვდილოდ დაცხრილულ ქალს ეკუთვნოდა, რომლის გულს, ყველა ტყვია აცდენოდა, სხვა არც არაფერი იცოდნენ... ამბობდნენ, დაღუპულებს, რამე სახის მოწმობები, არ აღმოაჩდათ, სხვაგვარალ, ცხედრების ამოცნობა, არც არავის უფიქრია, გარშემო, ისევ გააფრთებული ბრძოლები იყოო, მე ამ გულმა მიერთგულა, მაგრამ ცოტა ხნის შემდეგ, საოცარი შეგრძნებები დამჩემდა, სოლვიას საახლობლოსკენ მიმიწევდა გული, მათ კი, ვერ ვპოულობდი, უკვე პარიზში ვმუშაობდი, საგარეო საქმეთა სამინისტროში და სალვადორში დარჩენილ ჩემს მეგობრებს ვთხოვე, იქნებ, დამიდგინოთ, გული ვის ეკუთვნოდა მეთქი... დიდი ძიებისა და კვლევის შემდეგ დაადგენს, რომ ის ქალი სილვია გონსალესი იყო, რომელიც, კლანისგან, თავისი მშობლების წილს ითხოვდა და თავისუფლება აღუკვეთეს, სიცოცხლე კი იმიტომ შეუნარჩუნეს, რომ ოფიციალურ საბანკო სისტემაში, დიდძალი ქონების მმართვას, მისი ხელმოწერების გარეშე, ვერ ახერხებდნენ, თუ იგი გარდაცვლილად ჩაითვლებოდა, მაშინ იმ ქონების განკარგვას, მისი ნათესავები მოინდომებდნენ...
–ოოჰ, კიდევ ერთი სიურპრიზი, ახალშეძენილი ძამიკო მდიდარიც ყოფილა...–უნებლიეთ შენიშნა დედიამ.
–არა, მე მაგისთვის არ ვეძებ, ეს გული, მართლაც დედური სიყვარულით ეალერსება მის სახებას, მე ხომ დაოჯახებაც ვერ შევძელი...–ქალი მოულოდნელად ცხარედ ატირდა. თან, რაღაც გაუგებარ ფრაზებს ლუღლუღებდა,–ბოლოს თანამსაუბრეს მოუბოდიშა–გიჟი არ გეგონოთ,–ბოლო დროს ცელულოიდის ენებზე ხმამაღლა ფიქრი დამჩემდა...
–არა, არც მიფიქრია...–შეწუხდა დედია, მე და ანდრეს ურთიერთობები, თავიდანვე, ისე უცნაურად აეწყო, რომ..–ისაბელს დამშვიდებას შეუდგა, თან ზღვის სანაპიროზე, მზის სხივებს მიფიცხებულ ვაჟის ბეჭზე, პაწაწინა, ნაცნობი ხალების შემჩნევის ამბავს იხსენებდა და კეთილად იღიმებოდა.
იმ დღეს, ანდრესთან ერთად სანაპიროზე, ფოტოგრაფის ვინაობის დასადგენად, რომ გავიდნენ, იმ ადგილას სადაც დედიას ფოტოსალონი ეგულებოდა, ორსარულინი ბარ–რესტორანის, გამომწვევი არქიტექტურით შესაცნობი შენობა იდგა.
–რაღაც, სამი თვეა, აქ არ შემომივია და უკვე...–გაიკვირა დედიამ.
ანდრეს კი, უცებ მოუნდა ზღვაში შესულიყო და ზურგი მზის სხივებისთვის მიეფიცხებინა, ფხსაცმელები გაიხადა, წელს ზემოთ გაშიშვლდა და ჩიორა ტალღების თვალთვალი დაიწყო...
–იქნებ ტალღება მიამბოს, ჩემი მშიბლების სიყვარულზე რამე...–ჩაიღიღინა თან.
დედიამ მულოდნელად მის ბეჭთან, პაწია ზომის, სიმეტრიულად განლაგებულ ოვალისებური ფორმების, მოყავისფრო ხალებს მოჰკრა თვალი. შეკრთა, ეს ხომ ჩემი ნიშნია, ბებია, რომ მეხუმრებოდა, ბეჭთან, რომელიღაც გალაქტიკის მინიშნება ამულეტივით გაქვსო... აღელვებულმა თავისდა უნებლიეთ ვაჟს გასძახა–ეი, შენ ევროპელ–ამერიკელო! შემთხვევით, ექვსი თითი ხომ არა გაქვს მარცხენა ფეხზე?
ვაჟი შიშველ ტერფებს ღიმილით დააცქერდა, და ხალისიანად მიუგო–აა, ვიქტორინა, ბაში-აჩუკი!–მიუგო სხარტად,–გოგოს ცნობისმოყვარედ გამოხედა.
–უყურე ამას, მე მგონი შენი ტარება, ხვალაც უფასოდ მომიწევს...
–ხომ გითხარი, ქართველობაში, გულდასმით ვვარჯიშობდი მეთქი, ისე, ვერაგულად დამესხი თავს...
–უქსტრემვიქტორინის სტრუქტურას ვხვეწავ...–შეეპასუხა იგი და იმის შიშით, თავი არ გავამჟღავნოო, მეგზურის როლი გაიხსენა–ბავშვობაში ზღვის სანახავად ბებომ, რომ ჩამომიყვანა, აქ, სამახსოვრო ფოტოსურათიც გადავიღეთ... კი, კი, კარგად მახსოვს ის კაცი, ჩია ტანისა გახლდათ, ბებოს, რომ უცქერდა, თვალები ეშმაკურად უციმციმებდა, თურმე, თანაკურსელები იყვნენ, ჰო, ეხუმრა კიდეც, ეეჰ, ელო ,დარჩენილიყავ ქალაქში, შენი წასვლის მერე, აქაური პოეტური სამყარო გამოშრაო... ბიძია არისტო უნდა მოვძებნოთ, მის არქივში, ალბათ, სხვა ფოტოებიცაა შემონახული... ის კაცი ფოტოხელოვანი იყო...
–კეთილი, კეთილი... მართლაც, ტყუილად არ მირჩიეს, პრფესინალურ მეგზურობას გაგიწევსო... მაგრამ ჯერ, რესტორანში უნდა დაგპატიჟო, უარი არ მიიღება, მე ხომ, ვიქტორინაში გამარჯვებული ვარ, ცოტა უკეთ გავიცნოთ ერთმანეთი...
იგი, ისე გულღიად უღიმოდა, უარი ვერ უთხრა.
რესტორანში მასპინძლობა დედიამ მოინდომა, მაგრამ ანდრე განაწყენდა, გავიწყდება, ჩემს ძარღვებშიც ქართული სისხლი ჩქეფსო, სუფრა, მართლაც, ქართული გულუხვობით გააწყობინა, თან თანამესუფრის წარმომავლობით დაინტერსდა. მალე ერთმანეთთან, ძალზე შინაურულად გრძნობდნენ თავს.
–სამი, პაწაწა, თავისებური სიმეტრიით ასახული, მოყავისფრო, ოვალური ხალები, ნეტა, რომელ თანავარსკლედზე მიგვანიშნებს?–გამომწვევად ჩაილაპარაკა დედიამ.
–აა, შეამჩნიე, მახვილი მზერა გაქვს, ამზღდელი მეუბნებოდა, დედაშენისგან ვიცი, მამისგან გამოყვაო, ისე, ასეთი ხალი, ჩემს ტყუპისცალსაც ჰქონია, დაბადებისას, გულმკერდის არე დაუზიანდა და ძლივსღა სუნთქავდა. ექიმებს დედაჩემისთვის ევთანაზია შეუთავაზებიათ, მაგრამ იგი, წელზე მეტხანს, ღამეებს უთევდა თურმე...
–ვწუხვარ... ნუთუ მამაშენის ვინაობაზე არაფერი უთქვამს...
–ერთხელ უხუმრია, აი გავმდიდრდებით და მე და ანდრე საქართველოში ჩავაკითხავთო...
და დედია დაეჭვდა, ამან რაღაც უფრო მეტი იცის და არ მიმხელსო...
შეეცადა, არ ეჩქარა, გათვალა, ჯერ მოშუშდეს ეგ ამბავი, მამამისი ვინაობა დაააზუსტოს, ქართულ გარემოსადმი ნდობით განეწყოს და მერე, იქნებ, ჩემი ეჭვის გამხელის დროც დადგესო...
–ეტყობა, აქაურობამ მოგხიბლა, ალბათ, შენი მშობლების ნაფეხურები შეიგრძენი, დატკბი...
მერე ვაჟს, რაღაც მესიჯი მოუვიდა, დედიას მოუბოდიშა, ჩვენი ძიება შემდგომ გავაგრძელოთო, თანამგზავრს თბილად გამოემშვიდობა; მეგობარს გამზირზე უნდა შევხვდეო და შენობა დატოვა.
დედიამ დაქალთან შევლა გადაწყვიტა, ფოტოგრაფის ასავალ–დასავალს გავიკითხავო... და მეხსიერებაში ამოტივტივებულ, ორიოდე თვის წინათ, ქალაქის შუგულში მდებარე ქუჩაზე შემჩნეულ „ბიძია არისტოს“ ადვილად იპოვიდა, იქაურობა გაეცალა.
ქალაქის „ისტორიული მემკვიდრეობა“, როგორც მოფერებით ქალაქის ძველთაძველ მაცხოვრებელ ფოტოხელოვნად აღიარებულ ალეს ეძახდნენ ცოცხალი აღმოჩნდა. ასაკისდა მიუხედავად ფოტოატელიეში საქმიანობდა, მართალია, კლიენტურა, ძველებურად არ ჰყავდა, მაგრამ პიროვნული თუ ჯგუფური თარიღების აღმნიშვნელი საიუბილეო ალბომების მოსურნენი, კვლავ იხსენებდნენ. სტუმარი შეათვალიერა თუ არა, თვალები გაუხალისდა, ეს ვინ მესტუმრაო, ვწუხვარ, ბებიშენის მოსაგონრად თანაკურსელების შეკრება და ფოტოსტენდის მოწყობა მინდოდა, მაგრამ ვერ მოვახერხეო და გაეხუმრა, არ მითხრა ახლა, საიდან მიცნობო, თქვენი სურათი სანამ სანაპიროსთან ატელიე მქონდა, კლიენტების მოსაზიდად ვიტრინაში მეკიდაო... ის აღარ გახსოვს, შიგადაშიგ, რომ შემოგივლიდი ხოლმე და საზღვარგარეთულ ფოტოალბომებს გჩუქნიდიო...–თბილად უსაყვედურა გოგომ.
ისიც შეწუხდა, მოუბოდიშა, სულ მთლად გამოვშტერდიო...
მერე დედიამ, ანდრესგან ნათხოვნი სურათი, რომ უჩვენა, რა დამავიწყებს, ადრე, ეს ფოტოც სტენდზე მქონდაო...
–აი, ამ კაცის სხვა სურათები მაინტერესებს, თქვენთან ვგონებ, სხვა ფოტოც უნდა ჰქონდეს გადაღებული, –ალალბედზე ჩაეძია იგი, რა თქმა უნდა ღელავდა; მაგრამ თავს, ისე აჩვენებდა, თითქოს, მეგობრის თხოვნით, უნდოდა სურათების მოძიება.
–და როდის, ხომ არ იცი...
–ასე, ოახმოციანი წლები...
არისტომ საცავში შეიყვანა, და ერთგან თაროზე ჩარიგებულ, კონვერტებში მოთავსებულ ყუთებზე მიანიშნა, აი ესენი გადაათვალიერე. დედიამ პირველსავე ყუთიდან ამოღებულ სურათებში დედამისს ირინესა და იმ კაცის სურათი იპოვა. სანაპიროზე ისხდნენ, ხელში შოკოლადის ნაყინით სავსე მუყაოს ჭიქები ეჭირათ და გულღიად იცინოდნენ. დედამისი ირინა ბედნიერი ჩანდა, დეკოლტე კაბა ეცვა. კაცს, თმა შევერცხლილი ჰქონდა, მაგრამ მიმზიდველი ეთქმოდა, ტანადი.
–ჰო, ეგ წყვილი მახსოვს, ეს სურათი ჩუმად გადავუღე, შეკვეთაზე მივდიოდი და გზად ამათ წავაშყდი, ბანაობის სეზონი არ იყო, ესენი კი ნაყინით ხელში... მოკლედ ჩემთვის გადავიღე... ეს გოგო სტუდენტი უნდა ყოფილიყო, ჯერ ვიფიქრე ლექტორი და სტუდენტია მეთქი, ხშირად იყო ასეთი შემთხვევები... –მერე, დედია დაკვირვებით შეათვალიერა–ნათესავი ხომ არაა?– იკითხა შეპარვით...
–შეიძლება...–მხიარულად მიუგო.
–მეორედ, რომ გადავუღე მაშინ გავიგე დიპლომატი ყოფილა. მეორედ, ესპანურად მოდაპარაკე ქალი ახლდა. მისამართი, მისამართი შეიძლება დარიკომ იცოდეს, ის სასტუმრო კაი ხნის დანგრეულია, მაგრამ დარიკო ცოცხალია, ტურისტები ხშირად მოყავდა ჩემთან.
დარიკო, ახლო ცხოვრობდა, დედიას ტაქსითაც ემოგზაურა და ქალიშვილის ნახვით გაიხარა.
–კი, მახსოვს, შიგადაშიგ ,ინკოგნიტოდ ჩამოდიოდა, დიპლომატი იყო, ლუქსში ცხოვრობდა, სასტუმროს ადმინისტრაცია რიდით ეკიდებოდა, მახსოვს, ბატონი ადრიანე ზედმეტად არვინ შეაწუხოსო, გამაფრთხილა ერთხელ დირექტორმა. კომუნისტების დროს ასეთ ხალხს გამორჩეული დაფასება ჰქონდა.
ტაქსში ჩამჯდარმა ანდრეს დაურეკა, რათა თავისი აღმოჩენით გაეხარებინა... მაგრამ მისდა გასაკვირად ვაჟმა მოწერა, „თვითმფრინავით სასწრაფოდ თბილისში უნდა გავფრინდე, მეგობარმა შემატყობინა, უფროსი ანდრე, რაღაც სკანდალში გახვეულა, დანარჩენს, გზადაგზა გიმესიჯებ... შენი ძალიან მადლობელი ხარ, იცოდე, ჩემთვის ყველაზე ახლობელი ადამიანი ხარ ამ სამყაროში...“
დედია კარგა ხანს ცდილობდა ლოგიკურად ეფიქრა.
„ნუთუ...“ რაიმე დასკვნის გამოტანას ვერ ახერხებდა.
და სულ რაღაც ორი საათის შემდეგ, აგერ მისთვის უცნობი ქალის დამშვიდება უწევდა...
–დაველოდლოთ ანდრეს ზარს... მე მოვუყვები, თქვენს შესახებ და შევეცდები თქვენთან შესახვერდრად შევამზადო...–დააიმედა ბოლოს ისაბელი; ასე რომ, თქვენი შეხვედრა ნათელ ფერებში წარმოიდგინეთ.
გულის განსაკუთრებულ გონიერებაზე მეც წამიკითხავს ზოგი რამ...–დაუამა თან,–ახლა უმჯობესია, სასტუმროში დაბრუნდეთ, მოისვენეთ, ანდრეს შეტყობინებას დაველოდოთ... –მერე კლიენტს დაურეკა და ბოდიში მოუხადა.
–ჩემი ბრალია, ასე უნებართოდ შემოგეჭერით...–კვლავ აწრიალდა ქალი.
–პირიქით, კარგია, რომ გაგიცანით, ახლა მთავარია, ჩვენი ანდრეს კარგად ყოფნაზე ვილიცოთ... გული მიგრძნობს მამამისს იპოვის, მე მასზე მოგნებებიც, მახსენებს თავს...
„როგორც კი მოვიცლი, ინტერნეტს უნდა ჩავუჯდე, მეტი უნდა გავიგო, გულის მაგიური ალღოსა და შეგრძნებების შესახებ...“ გაიფიქრა უნებლიეთ დედიამ.
მოულოდნელად ქალმა გზად მდებარე კაფეში დაპატიჟა.
–იცით, არ მინდა თქვენთან განშორება...–თითქოს თავი შეაცოდა.
-უმჯობესია, ხვალ შევხვდეთ, იქადე, იმედია, ანდრეც შემეხმიანება–შეფიქრიანებული იყო, თან გაიხსენა– ცელულოიდის ენას, მგონი კინოს ენას ეძახიან, და მხიარულად ჩაიდაპარაკა,–მართლაც... კინოში მგონია თავი...
ნაცნობ სასტუმრომსთან ტაქსი გააჩერა, გამომშვიდობებამდე ისაბელმა მისი ტელეფონის ნომრები და მისამართიც ჩაიწერა და მერე ქათინაურივით მიუქარაგმა, ამ სასტუმროში კარგად გიცნობენ და გაფასებენ...
–იფიქრე ნელა... გადაწყვიტე სწრაფად... ამისთვის კი კარგია, თქენს აივანზე სავარძელში მოკალათდეთ და ზღვას უყუროთ...–მეგობრულად დაარიგა მან, ლოყაზე ეამბორა.
„ეტყობა სილვიას კეთილი გული ჰქონდა...“ მერე გადაწყვიტა, ინტერნეტში, იქნებ, ლათინო–ამერიკული პრესის არქივში, რამე ცნობები მოვიპოვოო, ტაქსი მოხერხებულ ადგილას შეაჩერა. სამალავიდან ნოუთბუქი ამოიღო და ინტერსით შეუდგა ძიების პროცესს.
ერთგან, მართლაც მიაგნო ინტენეტში წლების წინათ გამქვეყნებულ ინფორმაციას იმის თაობაზე, რომ სამხედრო ნაწილებმა ჯუნგლებში „კაკაოს მაფიად“ ცნობილი დაჯგუფების ბაზა გაანადგურესო.
მერე სილვია გონსალესი აკრიფა ინგლისურად და ესპანურად და ესპანურ ენაზე, მცირე ინფორმაციას წააწყდა, რომ წლების წინათ მაფიოზური ჯგუფის განადგურებისას დაღუპულ ტყვეების გვამების იდენტიცირებას, ამოცნობილი იქნა, უგზოუკვლოდ დაკარგული ფოლკლორისტ–ეთნოგრაფისა და უფლებადამცველის სილვია გონსალესის პიროვნება. მერე ისაბელ გარსიას მოძიება ცადა, და ისიც იხილა, რომელიღაც რანგის დიპლომატის რანგში.
ინსტიქტურად გულის თავისებურებების შესახებ, სხვადასხვა საიტებზე გამოქვეყნებულ მიმოხილვებითა და მცნიერული ფაქტებით დაინტერესდა; ცოტა ხნის შემდეგ გულუბრყვილოდ გაიფიქრა რა ამ უცნაურობბზე ღირს ვიქტორინის მომზადებაო, მერე იმაზე გაბრაზდა, რა მევიქტორინებაო, მაგრამ მოძიებულმა ფაქტებმა ისაბელის მიმართ, ნდობა აღუძრა.
გულის შესახებ, გამოქვეყნებულმა ცნობებმა თავისებურად შთააგონა; უპირელესად რუსთაველის შეგონების გახსენებამ მოხიბლა: "გული, გრძნობა და გონება ერთმანეთზედა ჰკიდიან, რა გული წავა, იგიცა წავლენ და მისკე მიდიან..." მერე კი, სხვა მრავალ მოკვლევის ფრაგმენტებს შეავლო თვალი:
„ადამიანის სხეულში, გული არის ყველაზე ძლიერი წყარო, რიტმული ინფორმაციული წარმოსახვებისა.“
„ისე, როგორც, ენტერალური ნერვული სისტემა, ასევე გულის რთული „სქემა“, შესაძლებელს ხდის, თავში არსებული ტვინისგან დამოუკიდებლად,–ვისწავლოთ, დავიმახსოვროთ და შევიგრძნოთ...“
„გულს გააჩნია, თავისი ავტონომიური ნერვიული სისტემა, რომელიც ახდენს, ტვინისგან დამოუკიდებლად ფუნქციონირებას, და იგი შეიძლება ჩაითვალოს „პატარა ტვინად“. ...ამიტომაც მუშაობს ტრანსპალტაცირებული გული... ამგვარ პაციენტთა გამოკითხვის მონაცემები, აშკარად და შთამბეჭდავად გვიდასტურებენ, რომ „გულის ტვინს“ გააჩნია მეხსიერება და მასში აღძრული მოგონებები გავლენას ახდენენ მათ ქცევებზე“
„...ოპერაციის შემდეგ, პაციენტმა შეიყვარა ის კერძები, რომლებიც ადრე, არასდროს არ უყვარდა... გახდა მუსიკის თაყვანისმცემელი, რომლისადმი ადრე ინტერესს არ იჩენდა, მოუნდა იმ ადგილების მონახულება, რომლებსაც არ, ან ვერ ამჩნევდა...“
ერთ ამგვარ პაციენტს, ვინმე კლერ სილვიას, ტრანსპალტაცირებული გულის შედეგად გამოწვეულ განცდებისა და ქცევების უცნაურობებზე, სახელწოდებით „სხვისი გული“ წიგნიც კი ჰქონდა გამოცემული.
ხოლო დოქტორ პოლ პირსელს თავის ნაშრომში „გულის კოდი“, მისგან მოკვლეული, იმ სამოცდაცამეტი შემთხვევის, დაწვრილებითი აღწერა მოუხდენია, როცა პაციენტებში, თავი იჩინა მათი დონორების პირვნულმა მახსიათებლებმა; მოგნებებმა და ცოდნამ...
მრავალი სწავლული აღიარებდა: „ჭეშმარიტი აზროვნება გულშია“. ასევე აღიარებენ, რომ „გული, რთული და იდუმალი ორგანოა“; „მნიშვნელოვანი ცენტრი ცოდნისა და გრძნობისა“
არისტოტელე თვლიდა, რომ გული, „იგი შეგრძნების, მოძრაობის, ინტელექტის მასაზრდოებელია, სხეულის სასიცოცხლო ძალის ცენტრია..“
–მეტი აღარ მინდა, თორემ, ამგვარი შთაბეჭდილებებით დამუხტულმა, შეიძლება, ანდრეს, ზედმეტად მოვახვიო თავს ისაბელის პიროვნება–წარმოთქვა ინსტიქტურად და ნოუთბუქი გვერდზე გადადო.
იგრძნო, რაღაც ორიოდე დღით გაცნობილ, მანამდე სრულიად უხო ვაჟს, თავისიანად მიიჩნევდა.
მერე, ერთგან, გულის, ამგვარად გამორჩეულ თვისებებზე, უცნობი ავტორის ლექსაც გადააწყდა:
აღუნთე გულითა ერთგულნი...
გულით შეყვარება სრულია;
ალალ შეგრძნებით მნათი,
მიჯნურთ სალოცავი გულია,
უხილავ განცდათა მჩენი...
გული სწავლობს და ბეჯითობს,
გონი აქვს უებარი, მკვიდრი...
ტვინის არ ეკითხება რა, როგორ,
შეიცნოს მტრისა თუ მოყვრის.
რიტმულად შეიგრძნობს გარემოს;
სიხარულს, სიყვარულს, ღალატს,
ხედავს და ისმენს თავისას,
განსჯის ცრუსა და მართალს...
და იმახსოვრებს ყოველ წამს,
სიცოცხლის საცავია სრული...
ქართულ მიწა–წყალს, გულიანს,
აღუნთე გულითა ერთგულნი...
და ამ თემასთან დაკავშირებით, მისეული ვიქტორინის კითხვართა დაგეგმვა გადაწყვიტა, აღიღინებულმა გონებაში, ლექსი კიდევ ერთხელ ჩაიკითხა.
–გავგიჟდები,
ეს
რაებზე წერდა დედაჩემი,
გავგიჟდები,
მე
მეგონა,
წარმოდგნა
არ
ჰქონდა
ამეებზე...–ის
კი
არ
გაკვირებია,
მისი
სათუო
ყოფის
ეპიზოდები,
რომ
ქონდა
აღწერილი,–ქალს
მსოფლიო
ჰქონია
მოვლილი
და...
***გაგრძელება
https://janrigogeshviliwhitewallnovel.blogspot.com/2024/01/blog-post.html
ა***
საძიებელი
The index
\/
გადაფურცლეთ წიგნები და ჟურნალები... ჯანრი გოგეშვილი, _ Look through books and magazines... Janri gogeshvili
*გადაფურცლეთ წიგნები და ჟურნალები… ჯანრი გოგეშვილი, _ Look through books and magazines… Janri gogeshvili
***
========JANRI A GOGESHVILI (author) on AuthorsDen
© გახსოვდეთ!.. ”საავტორო უფლება”
ჯანრი გოგეშვილის რომანები
ჯანრი გოგეშვილი თეთრი კედელი (რომანი) / Джанри Гог...
- ჯანრი გოგეშვილი თეთრი კედელი (რომანი) / Джанри Гог...
- ჯანრი გოგეშვილი თეთრი კედელი (რომანი) / Джанри Гог...
- ჯანრი გოგეშვილი თეთრი კედელი (რომანი) / Джанри Гог...
- ჯანრი გოგეშვილი თეთრი კედელი (რომანი) / Джанри Гог...
- ჯანრი გოგეშვილი თეთრი კედელი (რომანი) / Джанри Гог...
- ჯანრი გოგეშვილი თეთრი კედელი (რომანი) / Джанри Гог...
- ***
- (”თეთრი კედელი” (რომანი), გამომცემლობა ”მერანი”, 1987 წ. _ "White Wall" (novel), publishing house "Merani", १९८७)
- *
- ჯანრი გოგეშვილი ”გამთენებელი ღამისა” რამდენიმე ნაწ…
- ჯანრი გოგეშვილი ”გამთენებელი ღამისა” რამდენიმე ნაწ…
- ***
- ჯანრი გოგეშვილი ’შეშლილთა” ტკბილი სულები” (რომანი)…
- ჯანრი გოგეშვილი ’შეშლილთა” ტკბილი სულები” (რომანი)…
- ჯანრი გოგეშვილი ’შეშლილთა” ტკბილი სულები” (რომანი)…
- ჯანრი გოგეშვილი ’შეშლილთა” ტკბილი სულები” (რომანი)…
- ჯანრი გოგეშვილი ’შეშლილთა” ტკბილი სულები” (რომანი)…
- ჯანრი გოგეშვილი ’შეშლილთა” ტკბილი სულები” (რომანი)…
- ჯანრი გოგეშვილი ’შეშლილთა” ტკბილი სულები” (რომანი)…
- *
- ”სიკვდილის ხელოვნება” (რამდენიმე კარირომანიდან) ‘The Art of Death’ (some parts from the novel).
- ***
- .”რომელსა შენ მდევნი”… (რომანი), გამომცემლობა “მერანი” 1991 _’The One You Pursue’, novel. P. H. ‘Merani‘
- ***
- ”სიყვარულის კრემატორიუმი” (რომანი), კარი პირველი _ ნებით შეწირული / ‘The Crematory of Love’, A novel. P. H. ‘The Cubs will Grow up.’1992 …
- *
- ”სიყვარულის კრემატორიუმი” (რომანი), კარი მეორე _ აუტოდაფე / ’ The Crematory of Love’, A novel. P. H. ‘The cubs will Grow up.’ 1992…
- *
- ”სიყვარულის კრემატორიუმი” (რომანი) კარი მესამე _ ლტოლვილი სიზმარეთიდან / ’The Crematory of Love’, A novel. P. H. ‘The cubs will Grow up. 1992 …
- *
- ”სიყვარულის კრემატორიუმი” (რომანი), კარი მეოთხე _ გაღწევა / The Crematory of Love’, A novel. P. H. ‘The Cubs will Grow up. 1992 …
- ***
- ბუმბულის სახლი /რომანი/ ჯანრი გოგეშვილი | AT HOME ...
- ბუმბულის სახლი /რომანი/ ჯანრი გოგეშვილი | AT HOME ...
- ბუმბულის სახლი /რომანი/ ჯანრი გოგეშვილი | AT HOME ...
- ბუმბულის სახლი /რომანი/ ჯანრი გოგეშვილი | AT HOME ...
- ბუმბულის სახლი /რომანი/ ჯანრი გოგეშვილი | AT HOME ...
- ბუმბულის სახლი /რომანი/ ჯანრი გოგეშვილი | AT HOM...
- ***
- ჯანრი გოგეშვილი _ გაიღვიძე ეპიფიზ! /რომანი _ Джанр...
- ჯანრი გოგეშვილი _ გაიღვიძე ეპიფიზ! /რომანი _ Джанр...
- ჯანრი გოგეშვილი _ გაიღვიძე ეპიფიზ! /რომანი _ Джанр...
- ჯანრი გოგეშვილი _ გაიღვიძე ეპიფიზ! /რომანი _ Джанр...
- ჯანრი გოგეშვილი _ გაიღვიძე ეპიფიზ! /რომანი _ Джанр...
- ჯანრი გოგეშვილი _ გაიღვიძე ეპიფიზ! /რომანი _ Джанр...
- ჯანრი გოგეშვილი _ გაიღვიძე ეპიფიზ! /რომანი _ Джанр...
- ჯანრი გოგეშვილი _ გაიღვიძე ეპიფიზ! /რომანი _ Джанр...
- ჯანრი გოგეშვილი _ გაიღვიძე ეპიფიზ! /რომანი _ Джанр...
- ჯანრი გოგეშვილი _ გაიღვიძე ეპიფიზ! /რომანი _ Джанр...
- ჯანრი გოგეშვილი _ გაიღვიძე ეპიფიზ! /რომანი _ Джанр...
- ჯანრი გოგეშვილი _ გაიღვიძე ეპიფიზ! /რომანი _ Джанр...
- ჯანრი გოგეშვილი _ გაიღვიძე ეპიფიზ! /რომანი _ Джанр...
- ჯანრი გოგეშვილი _ გაიღვიძე ეპიფიზ! /რომანი _ Джанр...
- ჯანრი გოგეშვილი _ გაიღვიძე ეპიფიზ! /რომანი _ Джанр...
Комментариев нет:
Отправить комментарий